Hve djśpt ristir sviksemi Bjarna Ben?

Óneitanlega hafa sķšustu atburšir ķ flugvallarmįlinu oršiš til žess aš nś sér mašur sögu mįlsins ķ nżju ljósi.

Žegar fregnir bįrust af žvķ fyrr ķ sumar aš hęstiréttur hefši dęmt innanrķkisrįšuneytiš til aš standa viš samkomulag žeirra Hönnu Birnu og Jóns Gnarr frį žvķ 2013 um lokun neyšarbrautarinnar, barst samdęgurs önnur frétt um višbrögš rįšuneytisins viš dómnum. Sś frétt var sżnu verri žvķ hśn gaf til kynna aš Ólöf Nordal, sem įšur hafši gefiš įkvešinn tón til stušnings flugvellinum ķ óbreyttri mynd, lét nś undan įreynslulaust meš öllu. Ekkert skyldi reynt til aš spyrna viš fótum žó svo meirihluti Alžingis, sjįlft löggjafarvaldiš, standi bak viš rįšherrann og rķkisstjórnina. Dómstólar dęma jś eftir lögum frį Alžingi. Nei, nś skyldi ašeins lśffaš fyrir žeim ofstękisöflum sem taka lóšabrask framar öryggishagsmunum almennings. Žrįtt fyrir aš öryggishagsmunir landsmanna vęru augljóslega hafšir aš engu ķ dómnum. Žrįtt fyrir fyrri afdrįttarlausar yfirlżsingar um stušning viš flugvöllinn ķ óbreyttri mynd. Žrįtt fyrir ķtrekašar įbendingar um alvarlega įgalla ķ undirbśningsvinnu vegna fyrirhugašrar lokunar brautarinnar įsamt meš hagsmunatengslum ašila ķ žeirri undirbśningsvinnu. Žrįtt fyrir skeršingu flugöryggis, sem bent hefur veriš į og ekkert mótvęgi hefur veriš fundiš viš. Žetta er algjörlega į skjön viš žann karakter sem Ólöf hafši sżnt ķ žessu mįli. Atburširnir ķ fyrradag sem afhjśpa žįtt formanns Sjįlfstęšisflokksins, Bjarna Benediktssonar fjįrmįlarįšherra, ķ žessu ferli öllu, afhjśpa nefnilega fleira sem hefur legiš į mįlinu eins og mara undanfarin misseri. T.d. žessa višhorfsbreytingu Ólafar.

Annaš sem sjį mį nś ķ skżrara ljósi er žrįseta manns ķ sęti forstjóra Isavia, žrįtt fyrir yfirgengilega vanhęfni og ķ raun glępsamlega framgöngu gegn flugöryggi til aš reyna aš réttlęta undirbśning lokunar neyšarbrautarinnar meš fölsušum forsendum sem matreiddar voru (af Eflu-verkfręšistofu, sem į hagsmuna aš gęta ķ mįlinu) į skjön viš reglur um flugvelli og śtreikninga į nothęfisstušli flugvalla. Fleiri furšumįl tengd Isavia hafa tröllrišiš fréttum undanfariš, m.a. misnotkun fjįrmuna félagsins til aš hygla fjölskyldu forstjórans, blygšunarlaus brot į upplżsingalögum, mismunun ašila ķ śtbošum, hreint ótrślega frjįlsleg mešhöndlun mįla sem varša flugöryggi žegar kemur aš śrvinnslu įhęttumatsgerša, svo fįein dęmi séu nefnd og nś sķšast aš žvķ er viršist hvarf gagna žegar eftir er leitaš. En Björn Óli Hauksson situr sem fastast eins og kóngur ķ rķki sķnu ķ rķkinu og kemst upp meš öll misferli sem honum sżnist. Og hvaš ętli geti skżrt žį misfellu ķ sjórnsżslu okkar? Jś hann situr ķ skjóli fjįrmįlarįšherra sem er handhafi alls hlutafjįr Isavia ohf. Žess hins sama sem nś hefur afhjśpaš sig sem einn helsta andstęšing landsbyggšar og flugöryggis į Ķslandi. Manns sem hefši veriš svo ķ lófa lagiš aš stżra flugvallarmįlinu ķ farveg eftir vilja almennings og žį ekki sķst flokkssystkyna sinna sbr. afdrįttalausar stušningsyfirlżsingar allra landsfunda Sjįlfstęšisflokksins mörg undanfarin įr. Svo viršist sem breytni Björns Óla Haukssonar, forstjóra Isavia, hafi allan tķmann veriš Bjarna Benediktssyni, fjįrmįlarįšherra og formanni Sjįlfstęšisflokksins, žóknanlegar.

Viš höfum nś haft tveggja flokka rķkisstjórn bróšurpartinn af kjörtķmabili, hverra flokkar hafa lżst afdrįttalausum stušningi viš óskertan Reykjavķkurflugvöll. Samt horfum viš nś upp į žaš aš borgaryfirvöldum og Valsmönnum, meš fulltyngi Isavia og Eflu-verkfręšistofu (sem jafnframt er stór hagsmunaašili ķ mįlinu) er aš takast aš valda žjóšinni óbętanlegu tjóni į flugvellinum okkar allra. Žaš sem meira er, žaš er ekkert įžreifanlegt ķ sjónmįli hjį Alžingi til aš sporna viš endanlegri eyšileggingu flugvallarins ķ heild eftir ašeins sex įr ķ samręmi viš gildandi ašalskipulag Reykjavķkurborgar. Žaš hefur vakiš furšu hve seint og illa rķkisvaldiš hefur brugšist viš žessari ķskyggilegu žróun, ķ raun ekki neitt, žrįtt fyrir digurbarkalegar stušningsyfirlżsingar. Nś sętir žetta engri furšu lengur, žvķ ķ fyrradag kom ķ ljós hvers lags žungavigtarašili er aš bregšast okkur.

Bjarni Benediktsson, fjįrmįlarįšherra og formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur leikiš tveimur skjöldum. Grasrótin ķ flokki hans hefur ekkert aš segja. Landsfundir flokksins hafa ekkert aš segja. Žaš er hann, formašurinn, sem stżrir žessu mįli og heldur hlķfiskildi yfir vanhęfum forstjóra rķkisfyrirtękis til aš stżra undirbśningsvinnu gegn flugvellinum til žóknanlegrar nišurstöšu, og afsalar sķšan lóšabröskurunum landiš undan neyšarbrautinni svo fjįrmįlaöflin hafi sitt fram.

Į kostnaš okkar hinna, almśgans.

Hvaš finnst almennu sjįlfstęšisfólki, t.a.m. sveitar- og bęjarstjórnarfulltrśum flokksins um allt land, um žessa sviksemi formanns flokksins ķ žessu mikilvęga mįli?

Žegar aš žvķ kemur aš forgangsśtkall śtheimtir neyšarbrautina til aš hęgt sé aš skila sjśklingnum til lķfsnaušsynlegrar ašhlynningar, og missir brautarinnar kemur ķ veg fyrir aš viškomandi njóti žessarar ašhlynningar, hver sem afleišing žess kann aš verša, vill Sjįlfstęšisflokkurinn sem slķkur axla žį miklu įbyrgš? Į Bjarni Benediktsson aš komast upp meš aš varpa žessari įbyrgš į flokkinn sem žó hefur žaš į stefnuskrį sinni aš verja žennan flugvöll?


Nišurlęging Sjįlfstęšisflokksins.

Žaš er til marks um vilja stjórnmįlaafla til góšra verka, žegar žau koma fram meš gagnsęja mįlefnaskrį sem samžykkt hefur veriš af landsfundum žeirra meš lżšręšislegum hętti. Trśveršugleikinn byggist į žvķ aš viškomandi stjórnmįlaafl framfylgi mįlefnaskrį sinni eins og hśn hefur veriš kynnt kjósendum. Žetta er vitaskuld lįgmarkskrafa hvers kjósanda, aš hann geti treyst žvķ aš sį flokkur sem hann kżs framfylgi sķnum mįlum eins og mįlefnaskrįin kvešur į um.

Nś höfum viš horft upp į žaš um įrabil aš borgarfulltrśar į vegum Sjįlfstęšisflokksins hafa gengiš fram af hörku gegn einu mikilvęgasta samgöngumannvirki žjóšarinnar, Reykjavķkurflugvelli, žrįtt fyrir mjög einaršlegar įlyktanir landsfunda flokksins til varnar flugvellinum. Žessir borgarfulltrśar hafa jafnvel gengiš svo langt aš fullyrša aš žeir telji sig óbundna af žessum landsfundarsamžykktum. Žaš er afar merkileg framganga kjörinna fulltrśa sem vilja lįta taka sig alvarlega. En reynslan hefur sżnt undanfariš aš sumir žeirra sem komiš hafa fram meš žessum hętti hafa nś hellst śr lestinni, t.a.m. žau tvö sem haršast gengu  fram ķ žessu, žau Hanna Birna Kristjįnsdóttir og Gķsli Marteinn Baldursson. Žau fylla ekki lengur rašir stjórnmįlamanna.

Žannig hefur Sjįlfstęšisflokkurinn nįš aš halda aš mestu trśveršugleika sķnum ķ žessu viškvęma en mikilvęga samfélagsmįli.

Nś ķ dag hefur žaš hins vegar gerst aš einn alvarlegasti vendipunktur ķ žessari dęmalausu ašför gegn flugvellinum okkar til žessa, er oršinn aš veruleika meš fulltyngi fjįrmįlarįšherra, Bjarna Benediktssonar, formanns Sjįlfstęšisflokksins. Į fundi borgarrįšs ķ morgun var lagt fram afsal frį 11. įgśst s.l. žar sem rķkiš afsalar borginni landinu ķ Skerjafirši į grundvelli samkomulags fyrri rķkisstjórnar. Žetta er landspilda sem liggur undir syšri/vestari enda neyšarbrautarinnar. Žess veršur žvķ vęntanlega ekki langt aš bķša aš rįšist verši aš žessum enda brautarinnar til aš tryggja eyšileggingu hennar, ķ samręmi viš önnur vinnubrögš borgaryfirvalda.

Žetta gerist ķ trįssi viš eftirfarandi:

1) Nišurstöšur margķtrekašra skošanakannana mörg undanfarin įr sem sżna afdrįttalausan vilja yfirgnęfandi meirihluta landsmanna, ž.m.t. borgarbśa, fyrir įframhaldandi veru flugvallarins žar sem hann er.

2) Kröfu nęrri 70.000 kjörgengra Ķslendinga ķ nęststęrstu undirskriftasöfnun į landsvķsu til žessa, um aš Reykjavķkurflugvöllur skuli vera įfram og ķ óbreyttri mynd.

3) Ķtrekašar įbendingar fagašila um alvarlega įgalla og ófagleg vinnubrögš ķ undirbśningi žess aš leggja nišur neyšarbrautina, m.a. varšandi śtreikninga nothęfisstušuls flugvallarins įn neyšarbrautarinnar.

4) Ķtrekašar įbendingar um hagsmunatengsl žeirra ašila sem aš įšurnefndum undirbśningi žessarar ašgeršar koma.

5) Ķtrekašar įbendingar um alvarlegar afleišingar žess žegar ašgengi aš Landsspķtala Hįskólasjśkrahśsi meš sjśkraflugsžjónustu skeršist ķ tilteknum vešurskilyršum, žar sem žessi flugbraut hefur komiš aš notum til žessa.

En til višbótar ofantöldu bendi ég sérstaklega į eftirfarandi klausu śr įlyktun 42. landsfundar Sjįlfstęšisflokksins, umhverfis og samgöngunefnd, frį žvķ s.l. haust, undir millifyrirsögninni "samgöngur ķ lofti", 2. mgr:

"Reykjavķkurflugvöllur verši óskertur ķ Vatnsmżri. Reykjavķkurflugvöllur ķ Vatnsmżri er žżšingarmikil mišstöš ķslensks įętlunarflugs, įfangastašur til eina hįtęknisjśkrahśss landsins...."

Feitletrun er mķn. Ég var sjįlfur višstaddur žegar žessi klausa hlaut samžykki landsfundarins ķ haust, algerlega mótmęlalaust. Ętla mį aš žessi klausa sé mjög ķ samręmi viš vilja almennings samanber įšurnefndar skošanakannanir og undirskriftasöfnun.

En nś bregšur svo viš aš žaš eru ekki bara einstakir brokkgengir fulltrśar Sjįlfstęšisflokksins sem telja sér sęma aš traška į eigin landsfundarsamžykktum, heldur sjįlfur formašur flokksins! Fjįrmįlarįšherra er nefnilega sį ašili sem fyrir hönd rķkisins gefur śt įšurnefnt afsal. Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, fyllir nś žann sorglega hóp sem mun bera fulla įbyrgš į žvķ žegar nęst veršur brįš žörf fyrir neyšarbrautina en hśn veršur ekki til stašar. Ķ staš žess aš fylgja landsmönnum aš mįlum, og žį um leiš vilja flokkssystkyna sinna, og spyrna viš fótum gegn žessari ofstękisfullu valdnķšslu borgaryfirvalda, žį traškar formašur Sjįlfstęšisflokksins į žessari landsfundarsamžykkt ķ mešvirkni sinni.

Žaš eru nefnilega öll tęki og tól til stašar og tiltęk rįšherrum og žingheimi, til aš snśa žessu mįli til farsęlla lykta. En žvķ mišur viršist fjįrmįlarįšherra žora frekar aš fylgja ofstękisöflum og lóšabröskurum aš mįlum en stušla aš fullu öryggi landsmanna varšandi ašgengi aš sjśkrastofnunum sķnum. 

Hvernig er nś komiš fyrir trśveršugleika Sjįlfstęšisflokksins ķ žessu grķšarlega öryggis- og hagsmunamįli landsmanna?


Svar til Isavia vegna öryggisskeršingar į Akureyrarflugvelli

Ķ svarbréfi Isavia sem birt er m.a. į ruv.is og visir.is ķ kvöld, er žvķ vķsaš į bug aš "ekki sé gętt aš öryggismįlum į Akureyrarflugvelli". En um leiš gengur žetta bréf Isavia śt į aš réttlęta žaš aš Žjónustustig flugvallarins sé nišurfęrt meir en hįlfan sólarhringinn nęstu misserin, meš žvķ aš veita flugumferš um völlinn ašeins upplżsingažjónustu (AFIS, Aerodrome Flight Information Service) ķ staš flugumferšastjórn (ATC, Air Traffic Control). Žetta stemmir engan vegin žvķ žaš er kristaltęrt aš öryggisstig flugvallarins skeršist verulega um leiš og AFIS-starfsmašur mętir til starfa ķ staš flugumferšastjóra. Samanburšur viš ašra flugvelli landsins er einskęr fyrirslįttur žvķ Akureyrarflugvöllur hefur algera sérstöšu vegna landslagsins umhverfis völlinn auk žess sem žar er langmest flugumferš į landinu utan stóru flugvallanna ķ Reykjavķk og Keflavķk. Žess utan flękist mįliš enn vegna nįlęgšar flugumferšar um Hśsavķkurflugvöll. Lykilžįttur ķ žessu mįli er sś stašreynd aš AFIS-menn hafa ekki réttindi til aš starfrękja radar sem žjónustar flugvöllinn į Akureyri og hefur reynst stórkostlegt öryggistęki og žarft vegna landslagsins hér.

Ķ svarbréfi Isavia stendur žetta: "Ķ nokkrar vikur hefur veriš fyrirséš aš mönnun flugumferšaržjónustu į Akureyri meš eingöngu flugumferšarstjórum verši tķmabundiš nokkrum vandkvęšum hįš. Įstęša vandkvęšanna er aš bśiš var aš ganga frį rįšningu ķ starf sem hafši losnaš en įętlanir viškomandi breyttust sem gerši žaš aš verkum aš ekki reyndist unnt aš rįša flugumferšarstjóra ķ stöšuna. Žaš stendur til bóta meš žjįlfun nżs starfsfólks..."

Žaš var ljóst fyrir meira en įri sķšan aš sś staša sem hér um ręšir myndi losna, en sś "rįšning" ķ stašinn sem hér er minnst į hafši į sér nokkuš vandręšalegt yfirbragš žar sem viškomandi hafši žurft aš sżna óvenjulega bišlund eftir svörum og stašfestingum ķ žessu sambandi, til aš geta gert sķnar persónulegu rįšstafanir varšandi hśsnęši, skólavist o.s.frv. og hętti aš lokum viš eins og fram kemur. Žaš var sķšast lišiš sumar. Vissulega stendur nś til bóta "meš žjįlfun nżs starfsfólks" en rįšning žess varš ekki fyrr en ķ lok sķšasta įrs svo óhętt mun aš segja aš "nokkrar vikur" hafi lišiš žar į milli, aš ekki sé talaš um tķmann sķšan žessi žróun varš fyrirsjįanleg. Svo lįi okkur žaš hver sem vill žó žetta hafi leitt af sér sterkan grun um aš žaš hafi ķ raun alltaf stašiš til aš troša upp į okkur AFIS-starfsmönnum (meš fullri viršingu fyrir žeirri starfstétt) žvķ žeir žiggja umtalsvert lęgri laun en flugumferšastjórar, enda meš ašeins brot af žeirra žjįlfun, réttindum og įbyrgš.

Isavia talar um aš ekki verši unnt aš manna allar stöšurnar ķ turninum į Akureyri, į mešan žjįlfun nżliša stendur yfir, meš ašeins žeim žremur flugumferšastjórum sem eftir verša hér į mešan. Žó er žaš žannig aš žau žrjś hafa lagt fram tillögu um aukiš framlag sitt og žar meš sölu į orlofsdögum, mešan žetta įstand varir. Žetta er ķtarlega śtdęrš tillaga žar sem tekiš er fullt tillit til reglna um vaktatķma og sett fram til aš freista žess aš halda hér uppi ķtrasta öryggisstigi žar til fleiri kollegar žeirra bętast ķ hópinn. Óhętt er aš segja aš žaš styrki įšurnefndan grun okkar enn frekar aš Isavia skuli alfariš hafna žessum tillögum. En "lausnin" į eftir sem įšur aš felast ķ bakvöktum žessara flugumferšastjóra, ef og žegar ašstęšur kalla eftir radaržjónustu. Žannig aš žó reynt verši aš haga žessu žannig aš flugumferšastjórar standi vaktina į annatķma yfir daginn en AFIS-vaktin um kvöld og nętur, žį gęti sį flugumferšastjóri sem į aš męta nęstur oršiš aš męta um mišja nótt fyrir radarleišsögn og taka sķšan ellefu tķma hvķld, og hvaš žį? Er žį ekki AFIS-mašurinn lentur į dagvaktinni meš alla traffķkina sem žį er? Engu er lķkara en žetta fyrirkomulag sem Isavia er aš kynna ķ bréfi sķnu stįti af žessari nęturbakvakt upp į punt žvķ ekki sé gert rįš fyrir aš bakvaktin gęti veriš kölluš śt? M.ö.o, hvaš er unniš meš žessu ķ samanburši viš tillögur žeirra um fulla mönnun flugumferšastjóra? Žaš sem meira er, žį liggur fyrir aš žeir flugumferšastjórar sem įšur störfušu į Akureyri og hafa flutt sušur hafa lżst sig reišubśin til aš hlaupa hér undir bagga mešan žetta įstand varir. Fyrirslįttur Isavia um aš žau megi ekki missa sķn fyrir sunnan er svolķtiš hjįkįtlegur žegar litiš er til žess aš žaš hlżtur aš vera einfaldara aš leysa slķkt į 50 manna vinnustašnum žar syšra heldur en į žessum fjögurra til fimm manna vinnustaš hér. Og ef žetta leggst saman viš tillögu hinna žriggja um aukiš vinnuframlag, žį er vandséš žörfin til aš nota AFIS-menn rķflega hįlfan sólarhring į móti žeim.

Žegar litiš er til žess aš fyrir liggur įhęttumat sem sżnir fram į óįsęttanlega įhęttu af žessari žjónustuskeršingu, auk žess sem žjónustusamningur milli Isavia og innanrķkisrįšuneytis um starfrękslu flugvalla, flugleišsögu og flugumferšažjónustu kvešur į um aš į Akureyri sé ATC-žjónusta, žį hefši mašur haldiš aš Isavia vęri nokkuš ķ mun aš taka tilboši flugumferšastjóranna um aš lįta enda nį saman svo ATC-žjónustan vari allan sólarhringinn, eša alla vega sem mest af honum. En į fundi sem haldinn var ķ dag (mįnudag 1. feb.) ķ rįšhśsi Akureyrar ķ boši bęjarstjórnar, fékkst ekkert svar frį fulltrśa Isavia, viš ķtrekušum spurningum um žaš hvers vegna žessu tilboši vęri ekki tekiš til aš stytta eins og unnt vęri og helst eyša žeim tķma sem styšjast žyrfti viš AFIS-žjónustu. Hins vegar afhjśpaši hann rękilega meš hvaša hugarfari hann sat žennan fund žegar tališ barst aš žessum žjónustusamningi. Žaš er nefnilega žannig aš sį samningur gildir ašeins almanaksįr ķ senn en samkvęmt "venju" dregst endurnżjun hans svolķtiš fram į nżja įriš svo į žessum tķmapunkti er enginn nżr samningur kominn fyrir 2016. Og žegar ég leyfši mér aš benda į įkvęšiš um ATC-žjónustu Akureyrarflugvallar, žį sagši fulltrśi Isavia žessi fleygu orš: "Žaš er enginn samningur ķ gildi nśna"! Og žetta sagši ķ raun allt um framgöngu Isavia.


mbl.is Mótmęla skertri žjónustu į Akureyrarflugvelli
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Svar til Isavia vegna öryggisskeršingar į Akureyrarflugvelli

Ķ svarbréfi Isavia sem birt er m.a. į ruv.is og visir.is ķ kvöld, er žvķ vķsaš į bug aš "ekki sé gętt aš öryggismįlum į Akureyrarflugvelli". En um leiš gengur žetta bréf Isavia śt į aš réttlęta žaš aš Žjónustustig flugvallarins sé nišurfęrt meir en hįlfan sólarhringinn nęstu misserin, meš žvķ aš veita flugumferš um völlinn ašeins upplżsingažjónustu (AFIS, Aerodrome Flight Information Service) ķ staš flugumferšastjórn (ATC, Air Traffic Control). Žetta stemmir engan vegin žvķ žaš er kristaltęrt aš öryggisstig flugvallarins skeršist verulega um leiš og AFIS-starfsmašur mętir til starfa ķ staš flugumferšastjóra. Samanburšur viš ašra flugvelli landsins er einskęr fyrirslįttur žvķ Akureyrarflugvöllur hefur algera sérstöšu vegna landslagsins umhverfis völlinn auk žess sem žar er langmest flugumferš į landinu utan stóru flugvallanna ķ Reykjavķk og Keflavķk. Žess utan flękist mįliš enn vegna nįlęgšar flugumferšar um Hśsavķkurflugvöll. Lykilžįttur ķ žessu mįli er sś stašreynd aš AFIS-menn hafa ekki réttindi til aš starfrękja radar sem žjónustar flugvöllinn į Akureyri og hefur reynst stórkostlegt öryggistęki og žarft vegna landslagsins hér.

Ķ svarbréfi Isavia stendur žetta: "Ķ nokkrar vikur hefur veriš fyrirséš aš mönnun flugumferšaržjónustu į Akureyri meš eingöngu flugumferšarstjórum verši tķmabundiš nokkrum vandkvęšum hįš. Įstęša vandkvęšanna er aš bśiš var aš ganga frį rįšningu ķ starf sem hafši losnaš en įętlanir viškomandi breyttust sem gerši žaš aš verkum aš ekki reyndist unnt aš rįša flugumferšarstjóra ķ stöšuna. Žaš stendur til bóta meš žjįlfun nżs starfsfólks..."

Žaš var ljóst fyrir meira en įri sķšan aš sś staša sem hér um ręšir myndi losna, en sś "rįšning" ķ stašinn sem hér er minnst į hafši į sér nokkuš vandręšalegt yfirbragš žar sem viškomandi hafši žurft aš sżna óvenjulega bišlund eftir svörum og stašfestingum ķ žessu sambandi, til aš geta gert sķnar persónulegu rįšstafanir varšandi hśsnęši, skólavist o.s.frv. og hętti aš lokum viš eins og fram kemur. Žaš var sķšast lišiš sumar. Vissulega stendur nś til bóta "meš žjįlfun nżs starfsfólks" en rįšning žess varš ekki fyrr en ķ lok sķšasta įrs svo óhętt mun aš segja aš "nokkrar vikur" hafi lišiš žar į milli, aš ekki sé talaš um tķmann sķšan žessi žróun varš fyrirsjįanleg. Svo lįi okkur žaš hver sem vill žó žetta hafi leitt af sér sterkan grun um aš žaš hafi ķ raun alltaf stašiš til aš troša upp į okkur AFIS-starfsmönnum (meš fullri viršingu fyrir žeirri starfstétt) žvķ žeir žiggja umtalsvert lęgri laun en flugumferšastjórar, enda meš ašeins brot af žeirra žjįlfun, réttindum og įbyrgš.

Isavia talar um aš ekki verši unnt aš manna allar stöšurnar ķ turninum į Akureyri, į mešan žjįlfun nżliša stendur yfir, meš ašeins žeim žremur flugumferšastjórum sem eftir verša hér į mešan. Žó er žaš žannig aš žau žrjś hafa lagt fram tillögu um aukiš framlag sitt og žar meš sölu į orlofsdögum, mešan žetta įstand varir. Žetta er ķtarlega śtdęrš tillaga žar sem tekiš er fullt tillit til reglna um vaktatķma og sett fram til aš freista žess aš halda hér uppi ķtrasta öryggisstigi žar til fleiri kollegar žeirra bętast ķ hópinn. Óhętt er aš segja aš žaš styrki įšurnefndan grun okkar enn frekar aš Isavia skuli alfariš hafna žessum tillögum. En "lausnin" į eftir sem įšur aš felast ķ bakvöktum žessara flugumferšastjóra, ef og žegar ašstęšur kalla eftir radaržjónustu. Žannig aš žó reynt verši aš haga žessu žannig aš flugumferšastjórar standi vaktina į annatķma yfir daginn en AFIS-vaktin um kvöld og nętur, žį gęti sį flugumferšastjóri sem į aš męta nęstur oršiš aš męta um mišja nótt fyrir radarleišsögn og taka sķšan ellefu tķma hvķld, og hvaš žį? Er žį ekki AFIS-mašurinn lentur į dagvaktinni meš alla traffķkina sem žį er? Engu er lķkara en žetta fyrirkomulag sem Isavia er aš kynna ķ bréfi sķnu stįti af žessari nęturbakvakt upp į punt žvķ ekki sé gert rįš fyrir aš bakvaktin gęti veriš kölluš śt? M.ö.o, hvaš er unniš meš žessu ķ samanburši viš tillögur žeirra um fulla mönnun flugumferšastjóra? Žaš sem meira er, žį liggur fyrir aš žeir flugumferšastjórar sem įšur störfušu į Akureyri og hafa flutt sušur hafa lżst sig reišubśin til aš hlaupa hér undir bagga mešan žetta įstand varir. Fyrirslįttur Isavia um aš žau megi ekki missa sķn fyrir sunnan er svolķtiš hjįkįtlegur žegar litiš er til žess aš žaš hlżtur aš vera einfaldara aš leysa slķkt į 50 manna vinnustašnum žar syšra heldur en į žessum fjögurra til fimm manna vinnustaš hér. Og ef žetta leggst saman viš tillögu hinna žriggja um aukiš vinnuframlag, žį er vandséš žörfin til aš nota AFIS-menn rķflega hįlfan sólarhring į móti žeim.

Žegar litiš er til žess aš fyrir liggur įhęttumat sem sżnir fram į óįsęttanlega įhęttu af žessari žjónustuskeršingu, auk žess sem žjónustusamningur milli Isavia og innanrķkisrįšuneytis um starfrękslu flugvalla, flugleišsögu og flugumferšažjónustu kvešur į um aš į Akureyri sé ATC-žjónusta, žį hefši mašur haldiš aš Isavia vęri nokkuš ķ mun aš taka tilboši flugumferšastjóranna um aš lįta enda nį saman svo ATC-žjónustan vari allan sólarhringinn, eša alla vega sem mest af honum. En į fundi sem haldinn var ķ dag (mįnudag 1. feb.) ķ rįšhśsi Akureyrar ķ boši bęjarstjórnar, fékkst ekkert svar frį fulltrśa Isavia, viš ķtrekušum spurningum um žaš hvers vegna žessu tilboši vęri ekki tekiš til aš stytta eins og unnt vęri og helst eyša žeim tķma sem styšjast žyrfti viš AFIS-žjónustu. Hins vegar afhjśpaši hann rękilega meš hvaša hugarfari hann sat žennan fund žegar tališ barst aš žessum žjónustusamningi. Žaš er nefnilega žannig aš sį samningur gildir ašeins almanaksįr ķ senn en samkvęmt "venju" dregst endurnżjun hans svolķtiš fram į nżja įriš svo į žessum tķmapunkti er enginn nżr samningur kominn fyrir 2016. Og žegar ég leyfši mér aš benda į įkvęšiš um ATC-žjónustu Akureyrarflugvallar, žį sagši fulltrśi Isavia žessi fleygu orš: "Žaš er enginn samningur ķ gildi nśna"! Og žetta sagši ķ raun allt um framgöngu Isavia.


Opiš bréf til žķn borgarstjóri og lęknir

Sęll meistari. Til aš svara žér hér nota ég sem heimild myndbandsupptöku af fundi borgarstjórnar s.l. žrišjudag, sem finna mį (eša mįtti um tķma) į vefnum reykjavik.is undir lišnum "Upptökur frį fundum borgarstjórnar, Fundur 5. janśar 2016, 1. mįl". Žś hélst žar skörulega ręšu og veittir einnig hin skörulegustu andsvör, sjįlfstraustiš uppmįlaš eins og žś hefšir allt į hreinu sem žś varst aš segja. Žvķ skżtur žaš skökku viš hversu margt af ummęlum žķnum žarfnast leišréttinga. Ég reyni aš stikla hér į stóru.

Ķ upphafi ręšu žinnar settir žś ofan ķ viš annan borgarfulltrśa meš oršunum: "....ég held viš eigum ekki aš leggja ķ vana okkar aš vera aš sneiša aš žeim sem eru fjarstaddir umręšuna ķ žessum sal og geta ekki boriš hönd yfir höfuš sér." Žetta var ķ sjįlfu sér afar göfugmannleg įminning. En žess heldur var ręša žķn sjįlfs athyglisverš žegar į leiš. Žegar upptökutķminn sżnir 01:01:43 sendir žś žessa augljósu sneiš til innanrķkisrįšherra: "....eša er žaš žannig aš žegar einkur rįšherra Sjįlfstęšisflokksins gerir sig lķklegan til aš ganga į hagsmuni borgarinnar, į fjįrhagslega hagsmuni borgarbśa, aš žį megi alltaf treysta žvķ aš borgarstjórnarflokkur Sjįlfstęšisflokksins lyppist nišur?" Nś vęri gaman aš vita hvort Ólöf Nordal hafi veriš višstödd til aš "bera hönd yfir höfuš sér"? Sjįlfur fékk ég svo mķna sneiš hjį žér sķšar, en ekki minnist ég žess aš hafa veriš staddur ķ žessum sal į žessum tķma né nokkru sinni.

Ég hleyp nś yfir hluta ręšunnar en žegar upptökutķminn sżnir 01:13:20 hefst afar athyglisveršur kafli ķ henni. Svona er hann oršréttur:

"Ég get svo ekki lįtiš hjį lķša, vegna žess aš hér hefur veriš talaš um lendingar į žrišju braut Reykjavķkurflugvallar, eins og žaš séu nż tķšindi, aš benda borgarfulltrśum į aš kynna sér śttekt į įhrifum brauta 06/28 (?), nothęfistķma fyrir įętlunarflug og sjśkraflug, sem Efla vann, fyrir Isavia og birt var ķ nóvember 2014. Žar var nebblega skošaš nķu įra tķmabil, til žess aš leggja sem raunhęfast mat į nothęfistķma einstakra flugvéla meš gögnum sem lżsa ašstęšum į Reykjavķkurflugvelli, meš tilliti til hlišarvinds, bremsuskilyrša, hlišarvindshįmarka, flugrekstrarašila, auk skyggnis og skżjahęša. Į žeim tķma sem žanna um ręšir, var lent a neyšarbrautinni af og til. Ekki oft en af og til. Žaš sem er merkilegt viš žessa śttekt, er aš hśn sżnir fram į aš ķ nęr öllum tilvikum hefši veriš hęgt aš lenda į hinum brautunum. Žegar fariš er yfir allan žennan įrafjölda... eru... segir aš ķ skżrslunni aš jafnaši um skamman tķma aš ręša žar sem aš einkur frįvik eru frį hlišarvindsskilyršum, ogu.. ķ 27% žeirra tilvika er hlišarvindur kominn innan marka innan tķu mķnśtna, ķ 67% tilvika innan einnar klukkustundar og ašeins ķ žremur tilvikum į žessum nķu įrum var um lengri samfelldan tķma žar sem hlišarvindur var yfir mörkum. En žį ķ a.m.k. tveimur tilvikum var svo vitlaust vešur į landinu öllu aš žaš var hvort eš er ekki flugfęrt, og žaš er ekki vitaš um žrišja skiptiš. Hvaš er ég aš segja meš žessu? Jś, aš žaš sé żmislegt sem bendi til žess, aš ķ sumum žeirra tilvika sem veriš er aš lenda į žrišju brautinni, vęri hęglega hęgt aš lenda annars stašar. Mér fyndist athyglisvert aš skoša žaš sérstaklega fyrir nżjįrsnótt, žar sem mér skilst samkvęmt fréttum morgunsins, aš lent hafi veriš og ekkert var aš vešri. Žaš var bara ekkert aš vešri. Og eru einhver vitni aš žvķ? Jį, hįlf žjóšin var nebblega śti aš skjóta upp flugeldum. Žį var lent į neyšarbrautinni. Guši sé lof held ég aš hafi stašiš ķ mogganum um morguninn. Žaš er nś ekki vķst aš žaš sé rétt eftir haft, frekar en annaš sem er ķ mogganum. Og žį į ég viš aš ég hafi rétt eftir mogganum. Žvķ mogginn segir aušvitaš alltaf satt. Ene... ég held aš ķ žessari umręšu žį blandist tvennt saman, sem aš ķ raun séu ašskilin mįl. Fyrsta lagi dómsmįliš, žar sem borgin žarf aš sjįlfsögšu aš standa vörš um hagsmuni sķna og knżja į um efndir žar sem nś blasa viš vanefndir rķkisins. Blöndum žvķ ekki saman viš žetta deiliskipulag. En ķ öšru lagi er deiliskipulagiš sem er mikilvęgt aš sé ķ gildi og byggir į sameiginlegri vinnu rķkis og borgar, įriš 2013. Žar hafa komiš ķ ljós įkvešnir hnökrar, og burt séš frį žvķ hvort aš žaš hafi įtt aš valda ógildingu skipulagsins er langbest aš auglżsa skipulagiš aftur og samžykkja žaš aftur, og ķ žrišja lagi er aušvitaš sķšan sjónarmišin um žrišju brautina og lokun hennar. Žaš er rétt aš viš höfum žaš ekki į valdi okkar, innanrķkisrįšherra hefur žaš, og žessna erum viš aš knżja į um žaš meš dómi aš viš samninga, fyrirvaralausa samninga um žaš verši stašiš. En efaš žaš eru einkurar įhyggjur af öryggi eša įstęša til žess aš ętla aš žaš žurfi slķka braut į sušvesturhorni landsins, eins og sumir hafa fullyrt, nś žį hefur innanrķkisrįšherra žaš ķ hendi sér aš opna slķka braut ķ Keflavķk. Žaš er ekki hęgt aš beina žvķ aš Reykjavķkurborg aš breyta skipulagsreglum um Reykjavķkurflugvöll, žaš veršur rįšherra aš gera eins og rįšherra er skuldbundinn til samkvęmt skriflegum fyrirvaralausum samningum. Borgarstjórn getur heldur ekki opnaš žrišju brautina į Keflavķkurflugvelli en žaš getur rįšherra, og er ekkert mįl, žaš kostar peninga en er aš öšru leyti ekkert mįl. En viš hvaš er žar aš glķma? Mig grunar aš žar sé viš žaš aš glķma aš flugrekstrarašilar og žeir sem nota flugvellina į sušvesturhorninu, telja einfaldlega enga įsęšu til žess. Tķma ekki aš borga fyrir žaš ķ gegn um lendingargjöld ķ Keflavķk, og Isavia telur engin... ekki fagleg rök fyrir žvķ. Hvaš žį fjįrhagsleg. Aš gera žaš. Žar liggur nebblega hundurinn grafinn. En žetta gęti engu aš sķšur innanrķkisrįšherra gert, efaš uppi eru įhyggjur af öryggi sem fylgir žvķ.. einkuru óöryggi sem fylgir žvķ aš loka žrišju brautinni og žvķ sjónarmiši hefur borgin beint aš rįšuneytinu. Aš ef žaš eru uppi einkurar slķkar įhyggjur, žį beri rįšherra einfaldlega aš opna žį braut."

Fyrst langar mig aš falast eftir skżringum į žvķ į hvaša grundvelli žś ("borgin") getur sagt innanrķkisrįšherra til verka, eins og žś lżsir ķ nišurlagi ręšunnar hér aš ofan? Žį hefur oftsinnis komiš fram įšur aš aukning flutningstķma sjśklinga sem koma utan af landi meš sjśkraflugi mun aukast aš lįgmarki um žrjś korter viš bestu vešur- og akstursskilyrši, nįi fyrirętlun žķn fram aš ganga. Bestu vešur- og akstursskilyrši eru hins vegar sjaldnast ķ boši į Reykjanesbrautinni žegar vindar knżja okkur til aš velja neyšarbrautina. Żmsir draumóramenn mešal skošanasystkyna žinna ķ žessu mįli hafa uppi hugmyndir um aš nżta žyrlur milli Keflavķkur og Reykjavķkur til aš stytta žennan tķma en hér er fljótlegast aš vķsa ķ sjįlfa flugmenn LHG sem hafa margsinnis lżst annmörkum žessa. Ég geri svo ekki rįš fyrir žvķ aš borgin ętli aš styrkja opnun flugbrautar ķ Keflavķk žó žiš séuš aš heimta lokun samsvarandi brautar ķ Reykjavķk svo žessi tilętlan ykkar aš rķkiš bregšist viš fyrirętlunum borgarinnar meš tilheyrandi fjįrśtlįtum minnir satt aš segja óžęgilega į žessa tilvitnun: “The problem with socialism is that you eventually run out of other people's money.” (Margaret Thatcher). Žetta gefur vęntanlega lķka tóninn um žaš hverjir skulu bera kostnašinn af gerš nżs flugvallar t.d. ķ Hvassahrauni ef til kemur eins og skipulagshugmyndir borgarinnar nęstu įrin gefa ķ skyn.

Žetta brambolt ykkar gegn neyšarbrautinni viršist byggja į einhverjum fyrri samningum um lokun hennar milli rķkis og borgar, eša eins og žś kallašir ķ ręšu žinni "fyrirvaralausa samninga". Nś hafa allir samningar sem ég hef séš um žetta haft ķ för meš sér fyrirvara, m.a. opnun samsvarandi flugbrautar ķ Keflavķk, byggingu samgöngumišstöšvar į Reykjavķkurflugvelli, sölu lands sem rķkiš į undir flugvellinum, en žó žig bresti minni varšandi žetta er stašan sś aš engir žessara fyrirvara hafa haldiš, alžingi hafnaši m.a. sölu žessa lands og svo įtt žś sjįlfur hlut aš mįli žegar žś og Jón nokkur Gnarr genguš į fund rįšherra og höfnušuš fyrir hönd borgarinnar aš reist yrši samgöngumišstöš. Svo žś ert e.t.v. tilbśinn aš upplżsa mig og fleiri um hvaša samningar žaš eru sem žiš eruš aš krefja rķkiš um efndir į?

Varšandi Eflu-skżrsluna sem žś vitnar ķ, žį er žaš rétt sem kom fram ķ gagnrżni annarra fundarmanna aš hśn er marklaus samanber afgreišslu Samgöngustofu į henni. Efla-verkfręšistofa vann hana eftir forskrift forrįšamanna Isavia, žannig aš meš žvķ aš gefa śt tvęr skżrslur, ašra um nothęfisstušul eins og reglur kveša į um, og hina um nothęfistķma sem er hugtak įn fordęmis og įn skilgreiningar, tekst aš falsa forsendurnar sem žś kżst aš nota. Ķ skżrslunni um nothęfisstušul (sem er sś eina sem gefa hefši įtt śt) lętur Efla undir höfuš leggjast aš leggja til grundvallar śtreikningum sķnum lykilžętti sem reglurnar kveša į um aš nota skuli, meš fjįlglegum afsökunum um aš žaš sé svo erfitt. En žó varš Eflu engin skotaskuld aš beita žeim reikningskśnstum ķ hinni skżrslunni, žeirri marklausu, en tilurš hennar var eingöngu til aš Efla og Isavia gętu sagt, jś vķst var reiknaš meš öllum breytum sem lögbošnar eru! Eftir stendur aš ķ śtreikningum um nothęfisstušul var žaš žó ekki gert, en žess ķ staš diktaš upp nżtt hugtak og nż skżrsla til aš fela žaš. Žaš er žvķ merkilegt, en kemur raunar ekki į óvart, aš žś kżst aš tala eingöngu um falsskżrsluna! Žessi vinnubrögš minna į żmislegt annaš ķ geršum ykkar borgaryfirvalda žegar kemur aš flugvallarmįlinu.

Žegar žś stekkur svo meš hausinn į undan ķ sömu gryfjuna og Efla gerši meš žessum dęmalausu fullyršingum: "....ķ 27% žeirra tilvika er hlišarvindur kominn innan marka innan tķu mķnśtna, ķ 67% tilvika innan einnar klukkustundar...." ertu kominn ķ žvķlķka vitleysu aš žaš er hreint aumkunarvert. Hvernig dettur žér ķ hug aš flugstjórar ķ atvinnuflugi fari ķ bišflug yfir įfangastašnum ķ žeirri von aš vinna ķ žessu happadrętti, aš žeir falli inn ķ žessi 67% eša helst ķ 27% og treysta žį ķ blindni į aš lenda ekki ķ žeim 6% sem śt af standa? Jafnvel leikmenn hljóta aš sjį aš žannig gengur įbyrgur flugrekstur aldrei fyrir sig, enda gilda stķfar reglur um eldsneytirforša til aš męta töfum į įfangastaš og fljśga sķšan til varaflugvallar. Klukkustundar bišflug er aldrei valkostur ķ žessu, sér ķ lagi ekki upp į von og óvon. Og ef viš nś heimfęrum žetta į sjśkraflugsžjónustuna, žį er varla erfitt fyrir lęknismenntaš fólk aš sjį neikvęšu įhrifin af slķku bišflugi fyrir forgangssjśklinginn um borš eša hvaš?

Ég vil svo ķ tilefni af žessum oršum žķnum: "En žį ķ a.m.k. tveimur tilvikum var svo vitlaust vešur į landinu öllu aš žaš var hvort eš er ekki flugfęrt,...." benda žér į aš žó svo innanlandsflug liggi nišri vegna vešurs, m.a. vegna višvarana Vešurstofu um ókyrrš, er ekki žar meš sagt aš sjśkraflug liggi nišri žvķ ešli mįlsins samkvęmt gerum viš žaš sem ķ okkar valdi stendur žegar tilefnin kalla eftir žvķ. Brįš veikindi og slys einskorša sig ekki viš vešurfar. Hér bendi ég ķ žessu sambandi į frétt Stöšvar 2 ž. 30. des. s.l. Žess utan er žessi nišurstaša Eflu śt ķ hött, sem varla er nema von mišaš viš vinnubrögšin žar į bę. Žś tiltekur hér žrjś tilfelli į nķu įra tķmabili žar sem ekki hefši veriš unnt aš lenda žarna syšra ef neyšarbrautin hefši ekki veriš til stašar. Nś hef ég undir höndum gögn frį Isavia yfir žriggja įra tķmabil frį 2012 til 2014, sem sżna hreyfingar sjśkraflugvélar Mżflugs į neyšarbrautinni įsamt meš vindupplżsingum, og žar hef ég fundiš 11 til 12 lendingar sem ekki hefšu getaš įtt sér staš ef neyšabrautin hefši ekki veriš. Hér ber žvķ svolķtiš ķ milli. Tugir annarra tilfella eru žar einnig žar sem lendingar į öšrum brautum hefšu žurft aš fara fram nęrri getumörkum flugvélarinnar. Žér finnst e.t.v. lķtiš til um žaš en žś įtt lķka svo gott aš žurfa ekki sjįlfur aš glķma viš žetta. Neyšarbrautin hefur komiš sér afar vel ķ öllum žessum tilfellum og fyrir vikiš gert žessa starfsemi svo miklu öruggari.

imageŽį gerir žś aš umtalsefni lendingu mķna į neyšarbrautinni į nżįrsnótt og hafšir orš į žvķ aš hįlf žjóšin hefši oršiš vitni aš žvķ į žeim tķma aš ekkert vęri aš vešri! Um leiš og ég žakka žér umhyggju žķna og įhuga į žvķ hvernig ég vel mér flugbraut til lendingar į Reykjavķkurflugvelli, langar mig m.a. aš benda į aš žó svo ašrar flugbrautir séu nothęfar vegna vindafars žį og žį stundina, er yfirleitt valin sś brautin sem snżr best viš vindinum ef hann blęs aš einhverju rįši, einfaldlega öryggisins vegna. Og žannig vildi til aš žaš įtti viš um neyšarbrautina žessa nótt. Žessu til glöggvunar birti ég hér myndir, fyrst af śtprentašri vešurspį fyrir imageReykjavķk į žeim tķma sem okkar var von žar, en žar sést (vonandi) aš reiknaš var meš 210 grįšu vindstefnu og vindstyrk upp į 18 hnśta en hvišum upp ķ 30 hnśta. Žį ašra mynd af upplżsingum um raunvind, handritušum į flugplaniš okkar og uppgefnum af flugturninum skömmu fyrir lendingu okkar, en žar sést aš žetta var heldur óhagstęšari vindur en spįš var, ž.e. 230 grįšu vindstefna (sem žżšir um 40 grįšu mun m.v. brautarstefnu sušurbrautarinnar eša braut 19, en ašeins 10 grįšur m.v. braut 06, s.s. neyšarbrautina og ž.a.l. mun hagstęšari hlišarvindsstušul), og enn meš vindhvišur upp ķ 30 imagehnśta. Aš sķšustu er graf žar sem fundinn er śt hlišarvindsstušull m.v. tiltekna brautarstefnu og uppgefna vindstefnu og styrk en žar hef ég merkt inn nišurstöšuna sem viš į ef viš berum raunvindinn saman viš žį flugbraut sem skįst hefši įtt viš ef ekki hefši veriš neyšarbrautin, ž.e. braut 19 (meš 40 grįšu horn viš rķkjandi vind). Žar sést aš hlišarvindsstušullinn į žeirri braut var į žessum tķma um 18 hnśtar. Reyndar vel undir hįmörkum flugvélarinnar (25 hnśtar), en bķšum žó viš, žvķ hįmarksgildi hlišarvindsstušuls er eingöngu nothęft ķ bestu skilyršum, og žannig meš óskert hemlunarskilyrši. Nś var bestu hemlunarskilyršum alls ekki fyrir aš fara žvķ nokkur śrkoma hafši veriš og žó brautin hafi veriš sópuš fyrir okkur var ķsingarlag į henni. Taktu t.d. eftir uppgefnu lofthitastigi į fyrstu myndinni sem var į žessum tķma +0,8 grįšur, sem eru kjörskilyrši fyrir fljśgandi hįlku į blautu malbiksyfirborši. Žar meš hefšum viš fariš aš dašra hęttulega mikiš viš getumörk flugvélarinnar ef viš hefšum aš žessu sinni reynt lendingu į braut 19. Žess žurfti sem betur fer ekki žvķ blessunarlega höfšum viš neyšarbrautina. Og afsakašu aš ég er ekki eins svalur flugmašur og žś, aš ég skuli ekki lįta mig, įhöfn mķna og faržega hafa žaš aš lenda viš getumörk flugvélarinnar žó hagstęšari flugbraut sé ķ boši (ennžį!).

Til frekari glöggvunar merkir "hlišarvindsstušull" heildarverkun vinds žvert į flugvél sem er ķ flugtaki eša lendingu. Ef t.d. stendur į hana um 30 hnśta vindur meš u.ž.b. 30 grįšu horni framanvert į hana jafngildir žaš nęrri 15 hnśta vindi žvert į hana, sem žį vęri hlišarvindsstušullinn ķ žvķ tilfelli. Allar flugvélategundir hafa įkvešiš hįmarksgildi hlišarvindsstušuls sem framleišendur žeirra hafa prófaš žęr ķ. En ef raunašstęšur bjóša t.d. upp į skert hemlunarskilyrši eša vindhvišur, dugar vitaskuld ekki aš miša viš žetta hįmarksgildi heldur veršur aš taka miš af hįmarks vindstyrk ķ hvišunum og lękka enn fremur hlišarvindsstušulinn skv. žar til geršum töflum ef um skert hemlunarskilyrši er aš ręša. Og śr žvķ Žś kżst aš agnśast śt ķ notkun mķna į neyšarbrautinni ķ ręšustóli borgarstjórnar, fżsir mig aš vita hvķ žś fettir ekki fingur śt ķ tvęr lendingar sem ég įtti į henni meš forgangsśtköll žann 30. des. s.l. Žęr hafa bįšar oršiš fréttaefni ķ fjölmišlum, sér ķ lagi hin fyrri žar sem ašstęšur voru žannig aš engin önnur flugbraut žar syšra kom til greina vegna of hįrra hlišarvindsstušla. Kannski hentar ekki mįlstašnum žķnum aš draga žessi tilfelli inn ķ umręšuna? Ég vil nś skżra žetta nįnar.

imageHvoru tveggja var einmitt fyrir aš fara į Reykjavķkurflugvelli žennan dag, hįlli flugbraut og sterkum vindhvišum. En jafnvel žó hemlunarskilyrši hefšu veriš meš besta móti nęgši vindstyrkurinn einn og sér til aš ašrar brautir flugvallarins lentu vel śt fyrir imagemörk sjśkraflugvélarinnar, sem eru 25 hnśta hlišarvindsstušull. Vindurinn sem uppgefinn var ķ flugvallarvešurspį gerši rįš fyrir 240 grįšu vindstefnu meš hvišum allt aš 45 hnśtum, sem samsvara 22 til 23 m/s (sjį mynd). Žegar viš komum til lendingar var raunvindur meš sömu vindstefnu og spįš hafši veriš og vildi žannig til aš stóš beint į neyšarbrautina, en hęstu hvišur reyndust vera 41 hnśtar eša 20 til 21 m/s (sjį mynd, handskrifašar uppl. Vindur 240 grįšur, 31 hnśtar, gustar ķ 41 hnśta). Žó žarf aš gęta žess aš žrįtt fyrir aš vindmęlingar flugturns hafi gefiš til kynna aš hęstu hvišur undanfarnar tķu mķnśtur hafi veriš 41 hnśtar er žaš engin trygging fyrir žvķ aš žaš haldist og žvķ óįbyrgt aš gera ekki rįš fyrir möguleikanum sem spįin gerši rįš fyrir, ž.e. 45 hnśta vindi. Sś flugbraut önnur sem komst nęst žvķ aš snśa viš žessum vindi er sušurbrautin, ž.e. braut 19, en munurinn į stefnu hennar og vindsins var nś um 50 grįšur. Svo sem sjį mį į töflu hér fyrir nešan žar sem fundinn er hlišarvindsstušull meš 50 grįšu stefnumun og vindstyrk upp į 41 hnśt (raunhvišur) og einnig 45 hnśta (m.v. spį), var um aš ręša hlišarvindsstušul upp į 31 til 34 hnśta į braut 19. Ath. aš enn er žį eftir aš taka meš ķ reikninginn skert hemlunarskilyrši žar sem gengiš hafši į meš slydduéljum og brautin žvķ ķ besta falli blaut og mįtti jafnvel gera rįš fyrir ķsingu. Eins og įšur segir, er hįmarksgildi hlišarvindsstušuls eingöngu nothęft ķ bestu skilyršum, og žannig meš óskert hemlunarskilyrši. Lending į braut 19 viš žessi skilyrši var žvķ śt śr kortinu. Neyšarbrautin ein var nothęf viš žessi skilyrši. Nś langar mig aš vita hvort žś hr. borgarstjóri og lęknir og sérfręšingur ķ flugbrautarvali ert mér sammįla um žetta, śr žvķ žś ert žess umkominn aš meta fyrir mķna hönd hvaša flugbraut flugvallarins er heppilegast fyrir mig aš nota hverju sinni.

 

Rétt er aš geta žess aš žótt tilfelli okkar hjį Mżflugi séu tiltölulega fį žar sem neyšarbrautin er hin eina nothęfa vegna ašstęšna, žį varša žau tillfelli undantekningarlaust brįšatilfelli žvķ viš slķk vešurskilyrši sem žį er um aš ręša er eingöngu flogiš meš forgangstilfelli. Žį vil ég aš lokum gera aš umtalsefni žann sišprśša žannkagang žinn sem lżsir sér ķ žessum setningum śr ręšu žinni:

"Žaš sem er merkilegt viš žessa śttekt, er aš hśn sżnir fram į aš ķ nęr öllum tilvikum hefši veriš hęgt aš lenda į hinum brautunum".

"Hvaš er ég aš segja meš žessu? Jś, aš žaš sé żmislegt sem bendi til žess, aš ķ sumum žeirra tilvika sem veriš er aš lenda į žrišju brautinni, vęri hęglega hęgt aš lenda annars stašar".

Tilvitnun lżkur. Nś hef ég įšur spurt žig um žetta en žś lķklega ekki tališ taka žvķ aš svara mér, svo ég geri hér eina tilraun enn: Śr žvķ žś getur ašeins fullyrt aš ķ flestum tilfellum hefši veriš hęgt aš lenda į öšrum flugbrautum Reykjavķkurflugvallar, hefši neyšarbrautin ekki veriš til stašar, hvaš hefšum viš žį įtt aš gera viš žį sjśklinga sem ekki falla undir "flest tilfelli"? Žvķ "flest" er vissulega ekki "allt", svo hér sitjum viš uppi meš afgangsstęrš, žessa "fęstu", einhvern vissan fjölda fólks sem žrįtt fyrir brįš veikindi eša slys fęr ekki žį ašhlynningu sem žaš žarf til aš eiga von um bata eša jafnvel įframhaldandi lķf (afsakašu tilfinningaklįmiš). Eins og ég gat um ofar hef ég tališ saman 11 til 12 tilfelli į įrunum 2012 til 2014 žar sem žetta į viš, s.s. viš hefšum ekki getaš skilaš žeim sjśklingum sušur nema vegna žess aš viš höfšum neyšarbrautina. Svo, hvaš vilt žś aš verši gert viš žetta fólk ķ stašin, žegar žś og borgaryfirvöld undir žinni forystu hafiš skellt ķ lįs meš lokun žessarar flugbrautar? Er žetta kannski svo hverfandi fjöldi aš žessi afgangsstęrš skipti engu mįli ķ žķnum huga? Eša, ef viš mišum viš uppdiktušu forsendurnar frį Eflu, sem žś tileinkašir žér sjįlfur ķ ręšu žinni og segjum aš žetta séu ašeins žrjś tilfelli į nķu įrum, er žaš nógu lįg tala til aš žaš sé bara allt ķ lagi? Ert žś, Dagur Bergžóruson Eggertsson, tilbśinn aš fórna žremur manneskjum į nķu įrum fyrir hann Mammon vin žinn?

En minn kęri, hafšu ekki stórar įhyggjur af žvķ žó žś slysist svona oft til aš mismęla žig ķ umręšunni um flugvöllinn og sjśkraflugsžjónustuna, ég skal glašur leišrétta žig eins oft og ég žarf. Hafšu hins vegar hugfast aš ef žróun mįla veršur ķ samręmi viš mįlatilbśnašinn žinn og žį žegar afleišingin veršur sś aš viš munum tapa mannslķfi vegna aukins flutningstķma til sjśkrastofnana ķ borginni, žį skal ég minna žig og raunar alla ķslendinga į įbyrgšina žķna.

Hafšu žaš sem best.


Lśmskt hęttuįstand.

Žegar tķšin er eins og nśna er ekki śr vegi aš rifja upp eina lśmska hęttu samfara žvķ aš festast og bķša hjįlpar ķ bķl. Athugiš žvķ žessa tilvitnun śr bók Hįkonar Ašalsteinssonar, "Žaš var rosalegt", bls. 58:

"Dęmi um žetta var žegar bķll var aš koma yfir Fjaršarheiši frį Seyšisfirši um mišjan dag ķ vondu vešri. Viš vissum af bķlnum og veltum žvķ fyrir okkur hvort senda ętti snjóbķl į móti honum. Žį bįrust fréttir af žvķ aš snjóbķll vęri vęntanlegur frį Seyšisfirši meš fólk sem žurfti aš komast ķ flugvél į Egilsstöšum og žar meš var óžarfi aš senda bķl frį Egilsstöšum upp eftir. Žegar snjóbķllinn frį Seyšisfirši kom aš jeppanum voru allir sem ķ honum voru dįnir, fjórar manneskjur. Bķllinn hafši stöšvast ķ skafli og veriš hafšur ķ gangi mešan bešiš var ašstošar. Kolsżringur hafši borist ķ bķlinn og fólkiš ekki gętt aš sér og lišiš śt af."

Hęttan sem um er aš ręša felst ķ žvķ aš bķllinn er hafšur ķ gangi mešan fennir aš honum og į endanum į śtblįstur hans ekki greiša leiš burtu frį honum heldur lokast undir honum. Pśströr geta jafnvel hreinlega stżflast af snjó. Žį smjśga eiturefnin gegn um allar glufur sem kunna aš vera til stašar, m.a inn ķ hann žar sem žéttigśmmķ meš huršum eša umhverfis gķrstöng eru slitin, ryšgöt eru komin ķ gólf o.s.frv. Annaš sem eykur į hęttuna er aš kolsżringur er bragš- og lyktarlaus, ósżnilegur og ertir ekki og gerir žvķ į engan hįtt vart viš sig. Žetta er svo lśmsk eitrun aš ef ekki er höfš gįt į žar sem minnsta hętta er į žessu geta afleišingarnar oršiš eins og ķ lżsingu Hįkonar heitins hér aš ofan.

Rifur į gluggum geta gert gęfumuninn ķ svona ašstęšum en žaš gerir lķka įrvekni gagnvart einkennum eitrunarinnar, eša sśrefnisskortsins sem er afleišing hennar, en žęr eru blįar varir og neglur, flökurleiki og önnur einkenni lķk flensu, sjóntruflanir o.fl. en ef einkennin nį aš žróast aš einhverju marki daprast lķka dómgreindin til aš bregšast viš hęttunni. Žvķ er naušsynlegt aš žekkja hana.


Viš hverju bjóst'ann?

Brynjar Haršarson, formašur Valsmanna, lżsir "grķšarlegum vonbrigšum" į mbl.is ķ kvöld, meš žį įkvöršun Ólafar Nordal innanrķkisrįšherra aš hafna kröfum Reykjavķkurborgar um lokun neyšarbrautarinnar ķ žįgu byggingaframkvęmda Valsmanna. Nś stendur félag hans frammi fyrir töfum į verkinu fyrir vikiš, en žęr voru fyrirsjįanlegar og žaš vissi Brynjar ósköp vel. Žaš er margbśiš aš leiša hann ķ allan sannleika um žęr alžjóšlegu reglur og skuldbindingar sem viš erum hįš varšandi öryggi flugvallarins og žį stašla sem hann žarf aš uppfylla. Žaš er žrįfaldlega bśiš aš rekja žį įgalla sem eru į verkum Isavia og Samgöngustofu varšandi įhęttumatsferli vegna hugsanlegrar lokunar neyšarbrautarinnar. Og žaš er algerlega ljóst aš žegar žeir samningar voru geršir sem borgarstjóri og Brynjar vķsa nś til og varša lokun brautarinnar, žį lįgu engar nišurstöšur fyrir um mat į afleišingum žess enda ekkert įhęttumatsferli hafiš vegna žess. Žaš var žvķ mikill įbyrgšarhluti aš ganga śt frį žessari lokun brautarinnar įn slķkrar athugunar. Žau Dagur lęknir og Hanna Birna, žįverandi innanrķkisrįšherra, gįfu sér fyrirfram forsendur um flugöryggi sem ekki fįst stašist og hafa sķšan meš ótrślegum stjórnklękjum og lobbżisma reynt aš handstżra nišurstöšum įhęttumats ķ įtt aš eigin óskhyggju, reyndar meš ótrślegum įrangri. En žaš vill til lįnsins aš įbyrgir stjórnmįlamenn finnast inn į milli og nś hefur Ólöf Nordal sżnt śr hverju hśn er gerš.

Hśn er hins vegar meš nokkrum ólķkindum, kokhreystin ķ Brynjari žessum Haršarsyni. Stutt er sķšan hann lżsti žvķ ķ sjónvarpsvištali aš félag hans vęri meš öll tilskilin leyfi borgarinnar fyrir framkvęmdunum og hefšu bara ekkert viš rįšherrann aš tala um žaš! Eins og engum kęmi žaš viš aš hann og Valsmenn eru aš ryšjast inn į helgunarsvęši flugvallar allra landsmanna og rįšast žar meš į öryggishagsmuni okkar allra, til aš gręša į žvķ peninga. Raunar hefur hann einnig gert lķtiš śr žessum öryggishagsmunum og žżšingu žessarar flugbrautar fyrir t.d. sjśkraflug, eins og einhver alvitringur. Aldrei hefur hann žó, mér vitanlega, svaraš nokkru af žvķ sem ég og margir fleiri höfum meš margvķslegum rökum og dęmum gert opinbert um mikilvęgi neyšarbrautarinnar fyrir okkur. Žvķ er ég afar forvitinn um žaš hvašan manninum kemur žekkingin til aš fullyrša um meinta vanžörf okkar fyrir žessa flugbraut. Ķ mįli Brynjars er nefnilega įtakanlegur skortur į röksemdarfęrslum.

Ein fullyršing sem Brynjar lét śt śr sér fyrir nokkru ķ sjónvarpsvištali, er einmitt žessu marki brennd, aš rökstušninginn skortir algerlega. Žį hafši hann veriš spuršur um žaš hvort ekki vęri hęgt aš skipuleggja svęšiš meš žeim hętti aš žaš truflaši ekki ašflug inn į neyšarbrautina. Žaš er ofur ešlileg spurning žar sem nśverandi skipulag rašar annars vegar flötum mannvirkjum eins og sparkvöllum og bķlastęšum og hins vegar ķbśšablokkum allt upp ķ fimm hęšir meš žeim hętti aš hęstu byggingarnar koma einmitt sem nęst brautarendanum, hvernig sem į žvķ stendur! Brynjar kvaš žvert nei viš spurningunni og bar žvķ viš aš einhverjir ótilgreindir sérfręšingar hefšu kvešiš upp śr meš aš allar breytingar į žessu vęru ómögulegar. En engar skżringar eša rök fylgdu žó meš. Ég lżsi hér meš eftir žeim.


mbl.is „Žetta eru grķšarleg vonbrigši“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Falsanir Isavia og borgarstjóra

Vegna fréttar į visir.is sķšdegis ķ dag, 4. sept, meš fyrirsögninni: "Isavia segir óhętt aš loka žrišju flugbraut Reykjavķkurflugvallar", žar sem vitnaš er ķ fréttabréf frį Degi B. Eggertssyni, borgarstjóra, vil ég koma eftirfarandi į framfęri:

Isavia hefur gengiš fram meš afar óheišarlegum hętti ķ žessu mįli og skilaš nišurstöšum śtreikninga um nothęfisstušul Reykjavķkurflugvallar meš ašeins tveimur flugbrautum, įn žess aš lagšar séu til grundvallar lykilbreytur sem fyrirsjįanlega munu skerša nothęfisstušulinn verulega. Um er aš ręša breyturnar hemlunarskilyrši og vindhvišur, sem reglugerš um flugvelli (464/2007) kvešur į um aš reiknaš skuli meš en sś reglugerš innleišir reglur Alžjóša Flugmįlastofnunarinnar (ICAO), hvaš žetta varšar.

Žannig stenst ekki fyrsta setning žessarar fréttar: "Isavia telur óhętt aš loka žrišju braut Reykjavķkurflugvallar žegar horft er til višmiša Alžjóša flugmįlastofnunarinnar." Isavia horfši einmitt alls ekki til višmiša Alžjóša flugmįlastofnunarinnar heldur skautaši vķsvitandi fram hjį žeim meš žaš aš markmiši aš nį žeirri prósentutölu nothęfisstušuls sem borgarstjóri hampar nś sigri hrósandi.

Žegar nokkrir fulltrśar notenda flugvallarins ķ įhęttumatsnefnd Isavia um žetta mįl (undirritašur žeirra į mešal) bentu į žessa annmarka var žeim vikiš śr nefndinni og eftir žaš voru žaš eingöngu fulltrśar Isavia sem matreiddu žį nišurstöšu sem borgarstjóri vitnar nś til.

Žessir śtreikningar voru unnir af Eflu-verkfręšistofu fyrir hönd og aš beišni Isavia. Žegar hefur veriš bent į hagsmunatengsl forrįšamanna Eflu og Valsmanna (framkvęmdarašilans į Hlķšarenda). Žaš er t.a.m. eitt af žvķ sem bent var į ķ įhęttumatsnefndinni įšur en til brottvikningar įšurnefndra fulltrśa śr henni kom.

Śrvinnsla Isavia ķ žessu mįli er žannig algerlega einhliša og į skjön viš reglur, bęši ķslenskar og alžjóšlegar, sem um žetta gilda. Framganga Isavia undir forystu Björns Óla Haukssonar ķ žessu mįli er ekki ašeins vķtaverš heldur beinlķnis glępsamleg ķhlutun ķ öryggi allra notenda flugvallarins. Ekki sķst notenda sjśkraflugsžjónustunnar. Athugiš aš žaš mun ekki koma ķ hlut žessara sjįlfskipušu "sérfręšinga" aš vega og meta hvort lenda skuli meš forgangssjśkling, viš žęr ašstęšur žar sem žessarar brautar er žörf eftir aš hśn veršur ekki lengur fyrir hendi. Žessi mįlsmešferš hefur žegar veriš kęrš og nišurstaša žess liggur enn ekki fyrir.

Žį vil ég einnig benda į frétt į visir.is frį žvķ 8. jślķ s.l. meš fyrirsögninni: "Sjśkraflug er utan įhęttumats Isavia"!

Ķ ljósi ofanritašs er fróšlegt aš lesa eftirfarandi haft eftir borgarstjóranum ķ fréttinni frį žvķ ķ dag: "Ķ fréttabréfinu segir Dagur aš žegar metnar eru raunverulegar ašstęšur, byggt į nįkvęmum og vindmęlingum, įstandi flugbrautar, skyggni og skżjahęš og raunverulegri notkun ķ innanlandsflugi og sjśkraflugi er nżting vallarins mišaš viš aš žrišju brautinni sé lokaš enn betri, eša vel yfir 98 prósent." (feitletrun er mķn).

Hér lżgur borgarstjórinn hvaš ofan ķ annaš. T.d. bara meš žvķ aš hękka enn frekar og skżringalaust, hina fölsku prósentutölu sem Efla reiknaši śt sem "nothęfisstušul" (97%). Eins og ég hef žegar greint frį eru vindhvišur undanskildar ķ śtreikningum Eflu/Isavia į nothęfisstušli, en hinar "nįkvęmu vindmęlingar" sżna einmitt fram į naušsyn žess aš fullt tillit sé tekiš til žeirra žvķ vindur er einmitt afar byljóttur ef hann blęs af nokkrum krafti ķ Reykjavķk. Sama gildir um hemlunarskilyrši, s.s. įstand flugbrautar, ekkert tillit er tekiš til žess ķ śtreikningunum. Og eins og tilvitnuš fréttin frį žvķ 8. jślķ sżnir, žį hefur akkśrat engin śttekt fariš fram į įhrif žessarar lokunar į sjśkraflugsžjónustu, žó svo ķtrekaš hafi veriš bent į žörfina til žess. Hér birtist okkur enn žessi blygšunarlausa įrįtta Dags B. Eggertssonar lęknis, aš afflytja stašreyndir um sjśkraflug, mįli sķnu til framdrįttar.

Hann klykkir svo śt meš žvķ aš skķrskota til mildunarrįšstafana sem geri "įsęttanlegt aš loka žrišju brautinni", en į žeim fundum sem ég sat og bryddaš var upp į žessu voru allar slķkar rįšstafanir slegnar śt af boršinu sem óraunhęfar og ógerlegar.

Vert er aš hafa ķ huga aš žessi sišlausa framganga borgarstjórans er ķ žįgu lóšabraskara sem skįka ķ skjóli ķžróttafélags.


Rögnuskżrslan, fleiri aths.

Ķ umfjöllun sinni um flugvallarkosti varpar Rögnunefndin hvaš eftir annaš fram nothęfisstušlum fyrir hvern og einn mögulegan flugvöll. Öllum sem til žekkja ętti aš vera ljóst, en hér meš upplżsist jafnframt fyrir leikmenn, aš žessar prósentutölur sem skżršar eru žessu nafni, "nothęfisstušull" ķ skżrslunni, eru eingöngu til "heimabrśks" og alls ekki raunverulegur nothęfisstušull eins og reglur ICAO (Alžjóša flugmįlastofnunarinnar, einnig heimfęršar ķ reglug. nr. 464/2007) tilgreina aš reikna skuli śt slķkan stušul. Žessi tölugildi eru einungis fengin meš tilliti til rķkjandi vinda, sem žó eru ašeins einn nokkurra žįtta sem taka ber tillit til. Žó eru tilgreindar prósentutölur sem koma til frįdrįttar į žessum stušli vegna skyggnis og skżjahęšar (sjį t.d. töflu bls. 17). Nefndin tilgreinir reyndar sérstaklega ķ skżrslunni aš ekki sé tekiš sérstakt tillit til vindhviša ķ žessum uppgefnu "nothęfisstušlum" sķnum. Önnur og ekki sķšur mikilsverš breyta ķ slķkum śtreikningum, ž.e. hemlunarskilyrši flugbrauta, er hins vegar hvergi nefnd į nafn ķ skżrslunni. Ljóst er aš žessi žįttur er undanskilinn ķ žessum tölugildum Rögnunefndarinnar. Žar til žessar breytur, sem eiga einmitt sérstaklega viš į okkar breiddargrįšum, hafa veriš reiknašar inn ķ žessi tölugildi, er beinlķnis villandi aš gefa žau upp sem nothęfisstušul flugbrauta eša flugvallar, svo marklaus eru žau. Enda beinlķnis į skjön viš įšurnefndar reglur. Žar til fullunninn og žannig raunsannur nothęfisstušull fyrir hugsanlega flugvallarkosti stendur okkur til boša, veršur aš lķta svo į aš žessi uppgefnu tölugildi Rögnunefndarinnar séu ofmetin og žaš jafnvel umtalsvert.

Nś getur aš lķta nišurstöšur vešurathugana ķ téšri skżrslu, žar sem fram kemur verulegur munur į mešalhita ķ Hvassahrauni annars vegar, og į Reykjavķkurflugvelli (og jafnvel Keflavķkurflugvelli einnig) hins vegar, žvķ svo viršist sem ķ Hvassahrauni geti myndast kuldapollar. Eša eins og segir į bls. 49 ķ skżrslunni: "Samanboriš viš Reykjavķkurflugvöll var frosttķšni bęši aš vetri sem aš vori og hausti nokkrum prósentustigum hęrri ķ Hvassahrauni." Žetta gefur įkaflega skżrar vķsbendingar um žaš hvers vęnta mį žarna ķ samanburši viš Vatnsmżrina, en žvķ mišur er lįtiš hjį lķša aš draga žessar vķsbendingar fram ķ skżrslunni. Ašeins er getiš um möguleika į tķšari žokumyndun vegna žessa, en hér er önnur tilvitnun, einnig frį bls. 49 ķ skżrslunni: "Aš mati Vešurstofunnar er ekkert ķ landslagi eša stašsetningu Hvassahrauns sem gefur til kynna önnur skyggnis- og skżjahęšarskilyrši žar en į Reykjavķkurflugvelli." Žaš er ķ raun stórmerkilegt aš horfa hér upp į sjįlfa Vešurstofu ķslands hlaupa yfir grundvallaratriši hvaš varšar žżšingu žess aš bśa viš nokkurra prósentustiga hęrri frosttķšni, samanboriš viš Reykjavķkurflugvöll. Žaš er nefnilega svo miklu nęrtękara aš vęnta lélegra skyggnis vegna jafnašarlega kaldari śrkomu, heldur en vegna landslagsins umhverfis Hvassahraun. Žaš aš varpa fram žessari nišurstöšu um möguleikana į skertu skyggni, sem ég vitna til hér aš framan og lįta žar viš sitja, er annaš hvort handvömm eša beinlķnis villandi śrvinnsla upplżsinga. Allir leikmenn vita aš frostköld og žar meš hvķt śrkoma hefur ķ för meš sér lakara skyggni, en ef hśn vęri einungis blaut. Ofangreindar upplżsingar um lęgra mešalhitastig ķ Hvassahrauni segja okkur žess vegna allt ašra sögu en blessuš Rögnunefndin. Hęrri frosttķšni lofar okkur einfaldlega hęrri tķšni lakara skyggnis, ž.e.a.s mišaš viš svipaša śrkomutķšni. Og hvaš segir ekki į enn öšrum staš į žessari sömu blašsķšu (49): "....lķklegt er aš śrkomumagn og mynstur sé svipaš og ķ Reykjavķk...."! En reyndar, svona til aš halda öllu til haga, bendi ég žó į aš tilhneiging til śrkomu fylgist vel aš meš kaldara vešri! Ķ skżrslunni er žó haldiš fram aš vęnta megi svipašrar skeršingar nothęfisstušuls vegna skyggnis og skżjahęšar ķ Hvassahrauni og ķ Reykjavķk (t.d. ķ töflu bls. 17). Hér blasir hins vegar viš umtalsvert stękkuš breyta, sem kemur til skeršingar į nothęfisstušli ķ hrauninu, žegar hann veršur reiknašur śt ķ samręmi viš įšurnefndar reglur.

Annaš sem leišir af žessari hęrri frosttķšni ķ Hvassahrauni (og sem ekki er reifaš ķ skżrslunni), er tķšari hįlka į flugbrautum. Žaš leišir svo aftur af sér enn lakari horfur fyrir hugsanlegan flugvöll ķ Hvassahrauni, žvķ skert hemlunarskilyrši samfara hlišarvindi er einmitt sį žįttur sem mest įhrif hefur til skeršingar į nothęfisstušli. Žaš er reyndar ķ tķsku um žessar mundir aš sleppa žessum breytum ķ śtreikningum nothęfisstušuls, žar sem žaš hentar illa mįlstaš andstęšinga Vatnsmżrarflugvallar, t.d. Valsmanna. Žaš eru žó ekki öll kurl komin til grafar ķ žvķ efni.

Ķ mķnu sķšasta bloggi gerši ég annars konar athugasemdir varšandi framsetningu Rögnunefndarinnar į kostum Hvassahrauns sem flugvallarstęšis. Allt ber žó aš einum brunni hvaš žaš varšar žvķ ekki veršur annaš séš en aš reynt sé aš fegra žennan möguleika sem best og halda žvķ til hlés svona smęlki eins og ég leyfi mér aš tķna hér fram. Tękifęrissinnašir andstęšingar Reykjavķkurflugvallar grķpa žessa umręšu į lofti, einmitt į žessum nótum. M.a. er išulega fjallaš um stofnkostnaš viš flugvöll ķ Hvassahrauni sem 22,3 milljarša, sem žó er ašeins lęgsta talan af fleiri mögulegum ķ Rögnuskżrslunni. Žarna er t.d. ašeins mišaš viš aš byggšar verši tvęr flugbrautir. Mér er ekki grunlaust um, aš teknu tilliti til žess sem ég hef nś reifaš, aš til aš žessi flugvöllur gęti stašist žį stašla ICAO um nothęfi sem viš erum bundin af, žį dugi ekki minna en žrjįr flugbrautir. Žvķ bendi ég góšfśslega į žį kostnašartölu sem skżrslan gefur upp ķ žvķ tilfelli (bls. 17), sem er 35,7 milljaršar.

 


Sjśkraflug um Hvassahraun, aths.

Nżśtkomin skżrsla Rögnunefndarinnar um flugvallakosti annars stašar en ķ Vatnsmżri, gerir ašeins aš umtalsefni įhrif žess į sjśkraflugsžjónustu ef sį kostur veršur ofan į sem nefndin męlir helst meš, ž.e. Hvassahraun.

Žar į mešal mį lesa fullyršingar um žį višbót viš flutningstķma sem žaš hefši ķ för meš sér, ef sjśkraflugvélin yrši aš lenda žar sušur frį. Žar segir aš feršatķmi meš sjśkrabķl frį flugvelli aš LSH lengist um 7,5 til 11,5 mķnśtur frį žvķ sem nś er. Žetta munu vera nišurstöšur tķmamęlinga Slökkvilišs höfušborgarsvęšisins, eftir aš hafa svišsett forgangsakstur frį mislęgum gatnamótum Hvassahrauns og Reykjanesbrautar og til brįšamóttöku LSH annars vegar ķ Fossvogi og hins vegar viš Hringbraut, og sķšan dregiš frį žessu mešalaksturstķmann, ž.e. ekki ķ forgangsakstri, frį nśverandi stęši sjśkraflugvélarinnar ķ Vatnsmżri til sömu staša.

Og įšur en ég held lengra meš žetta mįl ętla ég aš vitna ķ vištal viš slökkvilišsstjóra höfušborgarsvęšisins, Jón Višar Matthķasson, frį žvķ ķ gęr sem sjį mį į visir.is undir fyrirsögninni "Telur ólķklegt aš aukinn feršatķmi breyti miklu". Žar er žetta haft eftir Jóni: "...aš alla jafna sé ekki talin žörf į forgangsakstri frį flugvellinum žar sem sjśklingar séu žegar komnir undir hendur heilbrigšisstarfsfólks ķ flutningunum". Žetta oršalag "alla jafna", žżšir žvķ mišur ekki "aldrei", heldur ašeins "oftast" eša "Ķ flestum tilfellum". Enn og aftur sjįum viš andstęšinga flugvallarins okkar ķ Vatnsmżrinni leggja śt af žessu meš alhęfingu, lķkt og žessi fjölmišill sem hér er vitnaš ķ. Ž.e.a.s. aš hér er gert lķtiš śr afgangsstęršinni, žessum fęstu tilfellum sem śt af standa. Žvķ žessi fullyršing sem höfš er eftir slökkvilišsstjóranum felur beinlķnis ķ sér, og žaš réttilega, aš eftir stendur einhver minnihluti tilfella žar sem forgangsaksturs er žörf. Ég hef ekki haldbęrar tölur um fjölda žessara tilfella, enda skiptir žaš engu mįli, heldur hitt aš žessi tilfelli eru til stašar, žau koma upp af og til. Og žaš eru einmitt žessi tilfelli, hversu lķtiš hlutfall sem žau eru af heildarfjölda sjśkrafluga, sem eiga aš skilgreina umręšuna žó svo žessi fréttamišill reyni hiš gagnstęša og alhęfi žau nįnast śt af boršinu ķ umfjöllun sinni. Žaš er stašreynd aš endrum og sinnum koma upp hrein neyšartilfelli ķ flutningi sjśkra og slasašra, hvaš sem lķšur undirbśningi og višbśnaši mešan į flutningnum stendur. Fjöldi dęma sanna aš sķšustu metrar og mķnśtur flutningsins skipta oft engu minna mįli en fyrri stig hans. Jafnvel sjįlfur slökkvilišsstjóri höfušborgarsvęšisins getur ekki talaš ķ kśtinn žessa einföldu stašreynd, aš sjśkraflutningar ķ forgangi eru ęvinlega ķ beinu kapphlaupi viš tķmann, ef višhalda į sem mestum lķfs- og batalķkum žeirra sem fluttir eru. Undirbśningur fyrir og ummönnun sjśklings ķ flutningi er ašeins til žess falliš aš lįgmarka lķfshęttu hans en getur sjaldnast eytt henni.

Žį aftur aš aksturstķmanum frį Hvassahrauni. Męldur var aksturstķmi ķ forgangsakstri, en frį honum dreginn nśverandi aksturstķmi, ekki ķ forgangsakstri! Ég hefši nś tališ réttast, til aš fį raunhęfann og sanngjarnan samanburš, aš tķmamęla einnig forgangsaksturinn frį Reykjavķkurflugvelli til LSH og draga žį nišurstöšu frį hinni męlingunni. Žvķ ég geri rįš fyrir aš flestir vilji sjį rauntölur mišaš viš neyšartilfelli. Žį er engin tilraun gerš til aš įętla aksturstķmann frį įšurnefndum gatnamótum og aš vęntanlegum flugvelli ķ hrauninu, žvķ vart getur annaš veriš en aš sś vegalengd kosti einhverjar mķnśtur. Hér er ég žegar bśinn aš draga fram tvö atriši žar sem žessi aukning flutningstķmans er vanįętlašur.

Ekki er žó allt bśiš enn. Ķ skżrslunni er žessi meinti en vanreiknaši mismunur aksturstķmans (7,5 til 11,5 mķnśtur) lagšur réttilega viš aukinn flugtķma, žvķ vissulega er Hvassahraun fjęr Vatnsmżrinni frį nęr öllum landshornum séš. Žessi višbót nemur einni heilli mķnśtu! Žannig er lokanišurstaša skżrslunnar hvaš žetta varšar, aukinn flutningstķmi upp į 8,5 til 12,5 mķnśtur. Nś er vegalengdin milli mišju flugvallanna ķ Vatnsmżri og (hins hugsanlega) ķ Hvassahrauni, u.ž.b. 15 km en ef į aš komast yfir žaš spottakorn į sléttri mķnśtu er naušsynlegt aš halda hrašanum 900 km/klst. Žaš er um 2,5 sinnum flughraši hinna hrašskreišustu flugvéla sem fljśga hér innanlands- og sjśkraflug. Aftur er um aš ręša grófa vanįętlun į žessari aukningu flutningstķmans sem hér er stefnt aš.

Samanlagt tel ég aš žessi įętlaša tķmaaukning sé vanreiknuš sem nemur 5 til 10 mķnśtum. S.s. um er aš ręša ca korter til tuttugu mķnśtur. Žaš munar um minna ķ forgangssjśkraflutningi. Og žetta į einungis viš ķ bestu akstursskilyršum! En hér er greinilega illa dulin tilraun gerš til aš gera sem minnst śr žessu "smį"atriši og fegra žannig hlut Hvassahrauns ķ žessari umręšu.

Nś ętla ég ekki aš setja mig upp į móti žvķ aš oršiš verši viš tilmęlum nefndarinnar um aš möguleiki į Hvassahrauni sem flugvallarstęšis (vantrśašur eins og ég er žó) verši skošašur til hlķtar, en ég verš aš segja aš ef žaš į aš gerast meš žeim sömu gleraugum og notuš voru viš žessa tķmaįętlun sjśkraflutninga, žį er vart aš vęnta raunsannrar nišurstöšu. M.ö.o. žį eigum viš ekki aš nota Isavia/Eflu- ašferšina ķ žessari skošun žvķ viš viljum jś öll raunsanna nišurstöšu, ekki satt?


Nęsta sķša »

Um bloggiš

Þorkell Ásgeir Jóhannsson

Höfundur

Þorkell Ásgeir Jóhannsson
Þorkell Ásgeir Jóhannsson

Höfundur er flugmaður, tónlistamaður, fjölskyldumaður og altmuligtmaður, stjórnarmaður í Hjartanu í Vatnsmýri og áhugamaður um allt mögulegt.

Bloggvinir

Jślķ 2017
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Nżjustu myndir

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (23.7.): 0
  • Sl. sólarhring: 1
  • Sl. viku: 4
  • Frį upphafi: 48373

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 4
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband