Svissneskur ostur!

Lesandi góšur, mį nokkuš bjóša žér ost?
Mig langar nefnilega aš kynna svissneskan ost. Ekki žaš aš ég sé oršinn sölumašur eša mjólkurfręšingur, heldur langar mig aš kynna hér svokallaš „swiss-chese-model“. Kannski žekkja mörg ykkar fyrirbęriš, en um er aš ręša myndmįl eša lķkan žar sem setja mį upp įhęttužętti er varša įkvešiš ferli og er žį ostsneišunum snśiš žannig aš götin ķ henni żmist opni ferlinu leiš ķ gegn um sneišina eša stöšvi žaš. (Svissneskur ostur er nefnilega, eins og flestir vita, mjög götóttur sbr. žaš žegar Steinrķkur spurši Įstrķk vin sinn, žegar hann fékk svissneskan ost til aš sešja sitt botnlausa hungur: „hvernig į ég aš fylla tómarśm meš tómarśmi?“). Hver ostsneiš tįknar įhęttužętti/-varnir sem bregšast ef ferliš nęr ķ gegn um eitthvert gatiš og leišin liggur žannig nęr óhappi eša slysi sem bķšur nema einhver ostsneišin stöšvi žetta ferli. Tökum dęmi:

Ostur

 

 

 

 

 

Žessi mynd sżnir žį žekktu stašreynd aš slys verša yfirleitt vegna margra samverkandi žįtta og žvķ žarf margt aš bregšast til aš slysiš verši. M.ö.o. standa ostsneišarnar į myndinni fyrir eina fimm žętti flugrekstrar (flugvöll, višhald, flugumferšažjónustu, flugvélina sjįlfa og flugmenn ž.e. mannlega žįttinn) sem, ef allir bregšast, hamla žį ekki lengur gegn mögulegu slysi. M.ö.o. žarf flugvélin į myndinni aš sleppa ķ gegn um allar ostsneišarnar į ferli sķnum til aš nį nöturlegum endalokum. Žvķ fleiri sem sneišarnar eru, žeim mun meira öryggi, žvķ alltaf er ólķklegra aš allar varnir bregšist ķ einu, žvķ fleiri sem žęr eru. Nś langar mig aš setja upp eitt svona lķkan meš hlišsjón af einu dęgurmįli žessa dagana hér į Akureyri.

Fyrst žarf ég aš segja frį tveimur atvikum sem ég žekki til.

Žaš fyrra geršist fyrir allnokkrum įrum er flugvél ķ faržegaflugi varš fyrir hreyfilbilun örskömmu eftir flugtak į Akureyrarflugvelli. Reyndar var um aš ręša višvörun um eld sem leiddi til žess aš flugmennirnir uršu aš stöšva žennan hreyfli ķ öryggisskyni. Sķšar kom ķ ljós aš višvörunin var fölsk en žaš breytti ekki stöšunni į staš og stund, žvķ žessi flugvél hafši nś ašeins annan hreyfilinn til aš knżja sig įfram į viškvęmasta tķma rétt eftir flugtak, mešan hęš hennar var enn mjög lįg og hrašinn einnig, vęngbörš jafnvel enn nišri žar sem žau nżttust til aš aušvelda flugtakiš en voru nś ašeins loftmótstaša sem flugvélin mįtti sķst viš ķ žessari stöšu. Ofan ķ kaupiš var lélegt vešur, ž.e. slakt skyggni og lįg skżjahęš svo vélin var žį žegar er žetta geršist, komin ķ blindflug.

Sé žetta tilfelli sett upp ķ žetta ostamódel gętu fyrstu ostsneišarnar stašiš fyrir višhald og įstand žessa višvörunarbśnašar og žetta bįga vešur. Flugvélin er komin ķ gegn um žessar sneišar en ferill hennar aš mögulegu slysi er sķšan stöšvašur meš nęstu sneiš žvķ hśn stendur fyrir žjįlfun įhafnar, auk žess sem nęsta sneiš žar į eftir gęti tįknaš flugumferšažjónustu. Žetta hvort tveggja, góš žjįlfun flugmanna sem og snör og góš višbrögš flugumferšastjórans (vegna hęttuįstandsins sem žessi mögulegi eldur skapaši og žess kapphlaups viš tķmann sem af žvķ leiddi) lögšust nefnilega į sveif meš öryggi vélarinnar og tryggšu aš ekki fór verr.

Hitt tilfelliš er reyndar ekki eitt atvik heldur öllu fremur tķmabil bilunar eša vanstillingar sem leyndist ķ annari flugvél hér į landi, um nokkurra vikna skeiš, įn žess aš flugmenn eša višhaldsašili yršu varir viš. Žar var um aš ręša bśnaš til aš naušbeita lofrskrśfu flugvélahreyfils, ef til hreyfilbilunar kemur. Žetta er afar naušsynlegt til aš lįgmarka loftmótstöšu flugvélarinnar ef slķk bilun į sér staš. Naušbeiting loftskrśfu veršur til žess aš öll skrśfublöš hennar snśa frambrśn sinni beint upp ķ loftstreymiš į móti flugvélinni og skrśfan stöšvast. Aš öšrum kosti gerist žaš aš skrśfublöšin verša sjįlf loftmótsstaša og žaš sem verra er, žau halda įfram aš snśast fyrir tilstilli žessa loftstraums sem lendir framan į žeim. Viš köllum žetta aš skrśfan sé aš vindmylla. Žetta veršur til žess aš allur snśningsflötur loftskrśfunnar veršur aš loftmótstöšu. Og žaš er enginn smįręšisflötur. Flestir hafa sjįlfsagt horft į flugvélamótor ķ gangi. Žį sést ķ raun ķ gegn um snśningsflöt skrśfunnar en žó sést einnig greinilega „hlemmurinn“ sem er snśningsflötur hennar. Og ef allur žessi hlemmur fer aš vinna sem loftmótstaša skeršir žaš svo mjög afkastagetu flugvélarinnar aš įstandiš vegna missis hįlfs hreyfilaflsins (missis annars af tveimur mótorum) veršur hįlfu verra. Žunghlašin flugvél ķ žessu įstandi gęti t.a.m. misst alla klifurgetu og jafnvel įtt ķ ströggli meš aš halda hęš sinni, hversu lįg sem hśn kann aš vera. Stefnustjórnun hennar veršur auk žess afar erfiš og gefur žvķ auga leiš hversu mikilvęg žessi naušbeiting skrśfunnar į bilušum mótor er. Vegna žess hversu mikilvęgt žaš er aš naušbeiting gangi hratt fyrir sig viš mótorbilun į viškvęmum augnablikum eins og til dęmis ķ flugtaki, er žessi bśnašur hafšur sjįlfvirkur. Žessi sjįlfvirki naušbeitingarbśnašur var semsé óvirkur ķ žessari tilteknu flugvél um nokkurt skeiš, įn vitneskju flugmanna. Nęsta mynd gefur e.t.v. hugmynd um hvers lags mótstaša hefši getaš orkaš į flugvélina ķ žessu įstandi, ef til hreyfilbilunar hefši komiš.

Prop II

 

 

 

 

 

 

Fįum okkur nś ašeins ost! Eina sneiš fyrir višhald flugvélarinnar og žessa bśnašar ķ henni. Ašra fyrir mannlega žįttinn, žar sem enginn hnaut um žessa vanstillingu fyrr en löngu sķšar. Ferill žessarar flugvélar ķ įtt til óöryggis er rakleitt ķ gegn um žessar sneišar! En sķšan koma varnir sem bęgja hęttunni frį. Žrišja ostsneišin tįknar hönnun og višhald mótoranna sjįlfra sem var ķ engu įbótavant og žvķ varš, til allrar hamingju, ekki um aš ręša neina bilun ķ žeim į žessu umrędda tķmabili. En hefši nś žessi žrišja sneiš veriš götótt į „réttum“ staš žannig aš vélin hefši flogiš žarna ķ gegn lķka, žį hefšum viš oršiš aš reiša okkur į mikla fęrni flugmannanna til aš takast į viš žennan vanda. Spurning hversu götótt žessi fjórša ostsneiš (žjįlfun og reynsla įhafnar) hefši žį veriš.

Hvaš ef žessar flugvélar og žessi tilfelli hefšu nś veriš ein og hin sömu? Nś ętla ég aš setja žaš upp ķ žetta svissneska-ostmódel.

Flugvél er į leiš ķ loftiš į Akureyri. Žaš er vķst noršanįtt aldrei žessu vant, og henni fylgir śrkoma, aldrei žessu vant. Žaš er žvķ afar lélegt skyggni, bęši lįrétt og lóšrétt. Žaš eru margir faržegar og vegna slęms vešurs, lķka į įfangastaš, įkvešur flugstjórinn aš hafa rķflegan skammt af eldsneyti til öryggis. Skerum okkur nś sneišar af ostinum. Žęr tvęr fyrstu eru mjög götóttar og strax liggur ferill žessa flugs beint ķ gegn um žęr, žvķ vélin er žunghlašin og vešriš afar óhagstętt. Allt er žetta žó innan allra regluramma.

Svissneskur ostur II

 

 

 

 

 

 

 

Sķšan hefst flugtakiš og einmitt žegar vélin er komin į loft, hjólin hennar į leišinni upp og of seint aš stöšva aftur į flugbrautinni, en vęngbörš hennar eru enn nišri, hraši hennar lķtill og hęšin einnig, semsagt į verstu augnablikum flugtaksins, žį bilar annar mótorinn. Ostsneišarnar aš baki flugvélinni eru oršnar žrjįr og įstandiš krķtķskt.

Svissneskur ostur III

 

 

 

 

 

 

 

En žaš sem verra er, skrśfan naušbeitist ekki eins og hśn į aš gera. Annar mótorinn er daušur og allur snśningsflötur skrśfunnar hans er oršinn aš loftmótstöšu ķ staš žess aš knżja vélina įfram. Į mešan er hinn mótorinn į fullu afli svo tilhneyging flugvélarinnar til aš snśa sér undan žessu mismunaafli er svķnsterk. Žaš žarf aš beita miklu vöšvaafli į stżrin til aš sporna gegn žvķ. Vélin er nś komin ķ gegn um fjórar ostsneišar og nś er oršiš alvarlegt neyšarįstand!

Svissneskur ostur IV

 

 

 

 

 

 

 

Flugmennirnir (sem geta aš sjįlfsögšu veriš konur) ganga til verks meš sķn žjįlfušu neyšarvišbrögš, žar sem annar žeirra sér um aš stżra vélinni, eins öršugt og žaš er nś skyndilega oršiš, žvķ augnabliki įšur var hann aš horfa į umhverfi sitt śt um gluggann og žessi snöggu umskipti frį sjónflugi ķ blindflug žurfa endilega aš verša um leiš og flugvélin gjörbreytir um flugeiginleika vegna bilunarinnar. Hinn reynir aš naušbeita skrśfunni handvirkt, žegar ljóst er oršiš aš sjįlfvirki bśnašurinn sveik. Hann žarf aš vinna sitt verk hratt en žó fumlaust žvķ ella getur įstandiš versnaš enn. Žaš eru m.a. til dęmi um žaš aš naušbeiting hafi ķ fljótręšinu veriš framkvęmd į skrśfu góša mótorsins og žeir žvķ bįšir teknir śr leik og flugvélin gerš meš öllu afllaus! Til aš fyrirbyggja aš slķk mistök eigi sér staš į žessum viškvęmu augnablikum žarf sį sem flżgur helst aš stašfesta einnig réttar ašgeršir hins og deila žannig athygli sinni einmitt žegar sķst skyldi. Og hinn žarf jafnvel aš gjóa augunum į blindflugstękin til aš hjįlpa žeim sem er aš fljśga, meš įbendingum um sitthvaš sem sį žarf aš gęta aš. Vinnuįlagiš sem žessir menn fį žarna yfir sig eins og brotsjó er slķkt aš śtilokaš er aš rķsa undir žvķ nema meš mjög markvissri og góšri og reglulegri žjįlfun. Žaš er žó alls ekki svo einfalt aš ętla aš žessi višbrögš flugmannanna spretti upp į svipstundu, žvķ žeir eru jś mannlegir og žvķ žurfa žeir fyrst aš fara ķ gegn um žaš sem į ensku heitir „startle effect“, ž.e.a.s. žaš lķšur žarna įkvešinn višbragšstķmi mešan žeir eru aš meštaka žį stašreynd aš eitthvaš alvarlegt hefur įtt sér staš, greina žaš til aš leggja nišur fyrir sér hvernig žeir žurfa aš bregšast viš žvķ, og hrinda žvķ sķšan ķ framkvęmd, um leiš og žeir žurfa aš tryggja aš flugvélin haldist į réttum brottflugsferli og žaš ķ blindflugi, til aš foršast žannig allar hindranir og til aš hśn haldi einnig įfram aš klifra sé žess nokkur kostur vegna aflleysisins. Žvķ žrįtt fyrir aflmissinn fer žessi flugvél gegn um loftrżmiš į žónokkrum hraša og nįlgun viš hindranir eša viš jörš veršur bżsna snögg ef menn missa įrveknina eša beina athyglinni of mikiš og of lengi frį žessum flugferli sķnum. Og um leiš og tóm gefst žarf aš senda śt neyšarkall, įsamt meš žvķ aš lesa višeigandi gįtlista. En lesandi góšur, žrįtt fyrir žessa alvarlegu uppįkomu į alversta tķma, žį er ég aš segja žér žaš aš gaurarnir (eša gellurnar) eru aš „meika“ žetta! Žrįtt fyrir allt eru žessir snillingar aš halda flugvél sinni į nokkurnvegin réttum ferli hérna noršur śr firšinum, vinna śr žvķ neyšarįstandi sem žeir lentu ķ og lįgmarka alla hęttu og möguleika į frekari óhöppum. Žeir eru aš redda deginum. Sjśkkit!

En mį bjóša meiri ost?

Mig langar ķ eina sneiš ķ višbót og nś set ég hana žannig inn ķ žetta módel aš ekkert gat ķ henni opnar flugvélinni leiš ķ meiri nįlgun viš slysiš sem annars bķšur hennar. Žaš er vegna žess aš einmitt žegar mest rķšur į, žį eiga žessir flugmenn eins og stašan er blessunarlega enn ķ dag, hindranalaust loftrżmi framundan sér, jafnvel ķ žeirri lįgu hęš sem žeir žó nįšu įšur en ósköpin byrjušu. Žeir žurfa ekki aš pęla ķ einhverjum hįhżsum į Oddeyrinni, ašeins ķ nokkurra sekśndna flugfjarlęgš žegar žetta skyndilega stóraukna vinnuįlag herjar į žį hvaš mest. Og žaš ķ blindflugi! Sķšasta ostsneišin bęgir hęttunni frį.

Svissneskur ostur V

 

 

 

 

 

 

 

Nįi hugmyndir um žessi hįhżsi fram aš ganga er hins vegar augljóst aš žessi sķšasta ostasneiš mun snśa öšruvķsi, žvķ yfirvofandi slys er ekki lengur fjarlęgur tölfręšilegur möguleiki. Ašeins mikil slembilukka getur nś afstżrt žvķ!

Einmitt, tölfręšin! Nś kann eitthvert gįfnaljós aš segja, „en bķšum nś viš, hverjar eru lķkurnar į žvķ aš einmitt žetta, sem hér hefur veriš svišsett, verši einhvern tķmann aš veruleika“? Jśjś, vissulega er flugiš mjög öruggur feršamįti og žetta er sérlega fjarlęgur tölfręšilegur möguleiki, ekki satt? En eigum viš žį aš ganga śt frį žvķ aš žetta verši bara alls ekki hér? Onei, višhald flugöryggis byggist einmitt į žvķ aš gera rįš fyrir žvķ versta og reyna eftir megni aš fyrirbyggja žaš. Žess vegna viljum viš ekki nżjar manngeršar hindranir ķ flugferlum nęrri flugvelli. Sķst af öllu ķ brautarstefnunni.

Nś kann einhver annar aš segja, „en halló, hvaš ef flugtakiš er til sušurs, žaš er vķst eitthvaš af fjöllum žar ekki satt“? Ojśjś, vissulega, en leišin til sušurs inn ķ fjöršin er vöršuš leišsöguvitum (viš Kristnes, Torfur og Nżja Botn) auk ašflugsgeislans sem liggur į sömu leiš og sem aušvelt er aš fylgja ķ blindflugi, auk žess sem rķflegar 20 mķlur eftir žessari leiš eru ķ lķtilli hęš yfir sjįvarmįli. Į slķkri vegalengd mį vęnta aš flugmönnum takist aš lįgmarka neyšarįstandiš, jafnvel nį aukinni hęš sem ķ versta falli gęti gefiš aukiš svigrśm til aš snśa vélinni viš, eša nį jafnvel uppfyrir fjalltoppa. Ólķklegt er aš flugvélin verši bundin viš blindflug eingöngu į allri žessari leiš svo žį gefst öruggara fęri į višsnśningi žegar flugmennirnir fį jaršsżn. Og į žessari leiš er m.a.s. annar flugvöllur sem hęgt vęri aš lenda į ef svo ber undir. Žetta er allt annaš mįl en sś hindrun sem nś stendur til aš bjóša okkur upp į ķ brautarstefnunni til noršurs (innan skekkjumarka!) og ķ ašeins um einnar mķlu fjarlęgš frį brautinni.

Nś kann einhver enn aš segja, „en bķddu, eru ekki svipašar hindranir į Faxakantinum, alltaf žegar stór skemmtiferšaskip koma ķ heimsókn“? Umm... jśjś, vissulega, en žį er fyrst aš nefna aš komur žessara skipa eru bundnar viš sumartķmann, mešan žörf fyrir ašflug og brottflug viš blindflugsskilyrši er langmest aš vetri til. Žaš skarast aš vķsu gjarnan um vor og haust auk žess sem žoka er svosem ekkert óžekkt į sumrin. Enda er žaš svo aš sérstakt leyfi gildir fyrir legu skipanna į žessum staš af žessum sökum. Žį bendi ég į aš skipin eru fęranleg og ašrir möguleikar fyrir hendi til aš leggjast hér aš, t.d. aš Krossanesi. Fęranleika hįhżsa er hins vegar mjög įbótavant, jafnvel žó mikiš liggi viš.

Ég vil einnig benda į aš sunnan viš flugvöllin liggja raflķnur žvert um dalinn og žvera žannig flugferla ķ ašflugi śr sušri. Žessar lķnur, žó ekki séu žęr hįar, en ķ svipašri fjarlęgš til sušurs eins og Oddeyrin er frį vellinum til noršurs, hafa neikvęš įhrif į žaš hversu lįgt mį fljśga ķ blindašflugi žarna, įšur en til frįhvarfsflugs kemur, hafi žį ekki žegar sést til vallarins. Žessar lķnur hafa alla tķš veriš okkur žyrnir ķ augum og oršin löng bišin eftir žvķ aš fį žęr ofan ķ jöršina. Nęrri mį žį geta hver įhrifin yršu af ellefu hęša hįhżsi aš žessu leyti. Žaš er žvķ ekki ašeins um aš ręša reglurnar um hindranafleti umhverfis flugvelli, sem hér žarf aš huga aš, žvķ žęr gilda ekki um žessi lįgmörk blindašflugs. Og einmitt nś er veriš aš taka ķ notkun nįkvęmnis-blindašflugsbśnaš sem mun lękka verulega žau lįgmörk sem hingaš til hafa veriš ķ gildi noršan megin frį. Loksins, žvķ žetta hefur okkur einmitt sįrvantaš alla tķš. En žessu veršur rśstaš meš žessum hįhżsum į Oddeyrinni. Mį reikna meš aš öll višbótarhęš nżbygginga umfram žau hśs og mannvirki sem eru žarna fyrir, muni hafa neikvęš įhrif į möguleg nż ašflugslįgmörk. Og žaš eftir alla žį miklu umręšu undanfariš, um aš markašsvęša Akureyrarflugvöll fyrir beint millilandaflug, žvķ žessi nżji ašflugsbśnašur er einmitt lišur ķ žvķ. Žetta minnir mig į žaš žegar bęjaryfirvöld annars stašar į landinu létu mįla nżjar og fķnar akreinalķnur į eina ašalgötuna sķna en svo var malbikaš yfir žęr viku seinna!

Loks mį spyrja hvort margir verši lķklegir til aš sętta sig viš žaš ónęši sem hlżst af žvķ aš bśa rétt undir ašflugs- og brottflugsferlum, žar sem t.d. sjśkraflugvélar eru į ferš allan sólarhringinn?

cheese

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En žetta vil ég semsagt gefa lesandanum ķ nesti ķ žessari umręšu um hįhżsi į Oddeyri, meš svissneskum osti ofanį. Veršykkurašvķ.


Nś skal manninn reyna!

Ég kaus ekki nśverandi forseta žjóšarinnar ķ žaš embętti. Forsendurnar fyrir žvķ voru ašallega tvęr. Annars vegar lķkaši mér alls ekki hvaš hann gerši lķtiš śr žeirri barįttu sem žjóšin okkar varš aš heyja ķ žrķgang til aš öšlast full yfirrįš yfir landgrunni okkar og aušlindalögsögu. Hins vegar žykir mér ęvinlega tortryggilegt žegar frambjóšendur til žessa embęttis reyna aš hylma yfir fortķš sķna, eins og meš žvķ aš lįta gömul ummęli sķn ķ netheimum hverfa. žeir sem ekki kannast viš eigin ummęli né draga žau öšrum kosti til baka meš afsökunarbeišni ef žurfa žykir, eiga aš mķnu mati lķtiš erindi ķ embętti ęšsta žjóšhöfšingja landsins.

En Gušni karlinn hefur til žessa vaxiš ķ žessu embętti og reynst yfir höfuš farsęll. Ekki hnökralaus en ķ heildina farsęll. Ašall hans er alžżšleikinn, hann samsamar sig fólki og tekur sig fjarri žvķ hįtķšlega. Hann hefur öšlast vaxandi vinsęldir fyrir vikiš og žaš veršskuldaš. En til žessa hefur ekki reynt į mannin ķ embęttinu eins og forveri hans fékk aš reyna. Enn hefur ekki reynt į žaš hvort hann, eins og Ólafur Ragnar Grķmsson, stendur meš žjóš sinni og svarar kalli hennar žegar myndast hefur gjį milli hennar og žingsins. Žetta gęti breyst fyrr en sķšar žvķ nś er žaš aš gerast aš hyldżpisgjį er oršin milli žings og žjóšar ķ einu mesta hagsmunamįli hennar sķšan Icesavegjörningurinn reiš yfir. Sś stórundarlega staša er uppi aš rķkisstjórnarflokkarnir hafa allir žrķr snśist gegn grasrótarhreyfingum sķnum, mįlefnaskrįm og landsfundarsamžykktum ķ žessu tiltekna mįli. Um leiš hafa žeir snśist gegn kjósendum sķnum og meirihluta žjóšarinnar eins og skżrt kemur fram ķ skošanakönnunum um mįliš. Og eins og žingmašurinn Ólafur Ķsleifsson bendir į ķ Mbl-grein sinni ķ dag, "Orkupakkinn fer um hendur forseta Ķslands", stefnir ķ aš mįliš sem žar um ręšir endi į borši forseta. Žvķ žó hér sé į feršinni žingsįlyktunartillaga ķ staš frumvarps, er jafnframt um aš ręša millirķkjasamning og žvķ mun forseti verša aš ljį mįlinu undirskrift til aš žaš öšlist gildi. Hann Gušni Thorlacius Jóhannesson forseti mun žvķ finna sig ķ lykilstöšu varšandi framvindu žessa mįls innan skamms ef aš lķkum lętur.

Nś ętla ég ekki aš reifa mįliš sem um ręšir sem slķkt heldur ašeins benda į nokkur atriši er varša hlutverk forseta ķ mįlum sem žessum. Įšur en Ólafur greip til mįlskota sinna birtust ummęli żmissa mįlsmetandi manna žess efnis aš ef til slķks kęmi hjį forseta vęri hann aš brjóta hefšarrétt sem fęlist ķ žvķ aš mįlskotsrétti hefši fram aš žvķ aldrei veriš beitt, og hefšarréttur fęli ķ sér lagalegt gildi. Annaš eins bull og žetta kom m.a. frį fyrrum hęstaréttardómara žrįtt fyrir aš eitt af allra fyrstu grundvallaratrišum sem byrjendur lęra ķ lögfręšinni er alger forgangur stjórnarskrįrinnar (hvar mįlsskotsrétturinn skipar sinn sess ķ 26. grein) og jafnframt aš hefšarrétturinn skipar eitt af nešstu sętum į forgangslista žessara fręša. Ólafur beitti žessum stjórnarskrįrvarša rétti žjóšarinnar (žvķ mun réttara er aš tala um mįlskotsrétt žjóšarinnar fremur en aš hann sé forsetans) ķ žrķgang og sętti engum višurlögum fyrir žaš, enda var hann vitaskuld aš vinna vinnuna sķna og virkja lżšręšiš ķ sinni tęrustu mynd. Žannig ręttist žaš sem hann sagši ķ kjölfariš, aš stjórnarskrįin "er sį rammi sem hélt!"

Ég efa ekki aš žeir sem styšja žingiš og rķkisstjornina žarna hinum megin viš gjįna, munu benda į fordęmi hins gagnstęša, sem vissulega er fyrir hendi. Annar fyrrum forseti, Vigdis Finnbogadóttir, beitti aldrei 26. grein stjórnarskrįrinnar ķ sinni embęttistķš, žó vissulega hafi reynt į žann möguleika. Žó kom fyrir aš hśn tęki sér umžóttunartķma en nišurstaša hennar var žó ętķš sś aš grķpa ekki fram fyrir hendurnar į sitjandi stjórnvöldum. Žó ég hafi veriš andvķgur žeirri afstöšu hennar, get ég ekki annaš en virt hana žvķ hśn var ķ žessu algerlega samkvęm sjįlfri sér. Vigdķs gerši nefnilega kjósendum sķnum fulla grein fyrir žessari afstöšu sinni fyrirfram, strax ķ sinni kosningabarįttu. Hśn sagši: "Ég er žingręšissinni"! Žaš fór žvķ aldrei į milli mįla hvernig hśn myndi umgangast žennan mįlskotsrétt. Og meš žetta ķ farteskinu nįši hśn kjöri. Kjósendur höfšu žessa afstöšu hennar alltaf į hreinu.

Gušni Th. Jóhannesson hefur hins vegar enga slķka afsökun. Hann kvaš aldrei upp śr meš žaš ķ sinni kosningabarįttu, aš hann vęri žingręšissinni, lķkt og Vigdķs gerši. Žvert į móti sló hann śr og ķ og gaf eitthvaš ķ skyn, t.d. ašspuršur um hvernig hann myndi bregšast viš hlišstęšu Icesave-mįlsins, ef reynt var aš fį upp afstöšu hans ķ žessu. Žaš žżšir einfaldlega aš hann getur meš engum rétti vikist undan aš virkja mįlskotsrétt žjóšarinnar, ef rķkir hagsmunir og vilji almennings knżja į um žaš. Og žaš er ekki hans aš meta hvort hagsmunir žeir sem tekist er į um hér eru nógu miklir til aš réttlęta žetta. Žjóšin hefur žegar gert žaš. Allur vafi um slķkt į enda aš vera metinn henni ķ vil. Forsetinn er fulltrśi žjóšarinnar en ekki stjórnvalda eša erlendra rķkjasambanda.


Nammiš į spżtunni

"Hin lögfręšilega rétta leiš vęri aš hafna innleišingunni į žeim forsendum aš óvķst sé hvort ķslenska stjórnarskrįin heimili umrętt valdaframsal sem orkupakkinn boši. Slķk synjun myndi hafa ķ för meš sér aš mįlinu yrši vķsaš aftur til sameiginlegu EES-nefndarinnar til nżrrar mešferšar."

Žeir sem tala fyrir innleišingu 3ja orkupakkans hafa vķsaš ķ sérfręšiįlit žeirra Stefįns Mįs Stefįnssonar og Frišriks Įrna Frišrikssonar Hirst, meš žeim oršum aš žeir séu hlynntir leiš rķkisstjórnarinnar ķ innleišingu pakkans. En tilvitnunin ķ įlit sömu manna hér aš ofan segir reyndar ašra sögu! Svona skyrrist fólk ekki viš aš afflytja mįliš.

Žaš hefur einnig komiš fram ķ mįli žeirra aš rétt vęri aš skoša įhrif op3 į stjórnarskrį okkar, mišaš viš enga fyrirvara, įšur en innleišingin į sér staš. Engin slķk athugun į sér staš. Žaš er ljóst aš fyrirvarabulliš er blekkingaleikur og žaš vakir beinlķnis fyrir rķkisstjórninni aš keyra žessa innleišingu ķ gegn hvaš sem tautar. Almannahagur og almannavilji bżr ekki aš baki žeirri ętlan heldur sérhagsmunir. En žaš mį vķst ekki minnast į slķkt žvķ žį er veriš aš "hjóla ķ mannin"! Ég skal žvķ ekkert halda į lofti fjölskyldutengslum žeirra Bjarna Ben, Björns Bjarnasonar og Gušlaugs Žórs, varšandi landareignir meš vatns- og virkjanarettindum o.s.frv. heldur lęt ég nęgja aš nefna einkavęšingu slķkra réttinda sem vissulega er ķ farvatninu žar sem stefna og regluverk ESB er annars vegar.

Um žetta snżst žetta mįl ķ hnotskurn, žaš hvort žjóšin į sjįlf aš eiga aušlindir sķnar, virkja žęr og njóta aršsins af žeim, m.a. ķ formi lįgs rekstrakostnašar heimila sinna, eša hvort fara skuli ESB-leišina, sem er mišstżrš markašsvęšing innan regluramma orkupakkanna.

Jafnvel mešal almennra flokksmanna xD rķkir sś skošun, aš žrįtt fyrir žį almennu og réttsżnu stefnu flokksins aš hlśa skuli aš einkaframtaki og einkarekstri į flestum svišum, žį skuli grunnžarfir samfélagsins eins og t.d. vatnsveita vera į forręši rķkisins. Og žaš er alveg ljóst aš almenningur, ž.į.m. grasrótarhreyfingar stjórnarflokkanna, hefur fyrir sitt leyti skilgreint orkubśskap landsins og heimilanna sem slķkar grunnžarfir. Ķ žvķ felst réttmętt vantraust į žessa mišstżršu markašshugsjón ESB til aš gęta hagsmuna ķslenskra heimila varšandi žį grunnžörf, aš aš viš getum lżst og hitaš upp hśsin okkar ķ žvķ mikla skammdegi og į žeim löngu og köldu vetrum sem viš bśum viš, samanboriš viš flest önnur evrópurķki, meš jafn hagkvęmum hętti og okkur hefur aušnast hingaš til meš okkar eigin forręši į žessum mįlaflokki.

En rįšherrar okkar og žingflokkar žeirra įsamt meš ESB-sinnušu flokkunum, vilja ekki sjį žetta meš sömu augum og almenningur, žvķ żmist sjį žeir réttilega mikla nįlgun viš innlimun ķ stórrķkiš meš žessari innleišingu mišstżringar ķ mįlaflokknum eša žaš hangir svo mikiš nammi į spżtunni fyrir žį sem ętla sér bita af kökunni, žegar markašsvęšingin segir til sķn.

Ég į žvķ mišur enga samleiš meš žeim stjórnmįlamönnum og -öflum sem leyfa sér aš traška meš žessum hętti į vilja og hagsmunum almennings.


Fordęmi?

Lķtiš flugfélag įkvaš sķšasta vetur aš veita betri žjónustu meš meira sętaframboši, ekki sķst fyrir feršamannaišnašinn, og keypti ķ žvķ skyni stęrri flugvél, 35 sęta vél ķ staš 19 sęta vélanna sem fyrir voru. Vélin kom til landsins tķmanlega fyrir sķšasta sumar og hófst žį bęši skrįningarferli og žjįlfun įhafna. Nżžjįlfun hvers flugmanns kostar milli 4 og 5 milljónir og skrįningarferliš kostar lķka dįgóšan fjölda af milljónum, jafnvel tugi. En litla flugfélagiš hafši miklar vęntingar til žessa nżja atvinnutękis og sumarsins framundan.

Nś skal enginn dómur lagšur į žaš hvaš olli töfum į skrįningu vélarinnar, en sumariš rann sitt skeiš įn žess aš nżja flugvélin kęmist ķ gagniš. Lķka haustiš og raunar įriš allt. Žjįlfun įhafnanna rann śr gildi įn žess aš nżtast ķ eitt einasta flug. Auk žess hvķldi į litla félaginu fjįrmagnskostnašur nżju vélarinnar įn žess aš hśn ynni neitt fyrir sér. Litla flugfélagiš varš fyrir žungum bśsifjum vegna žessa.

Loksins, meira en hįlfu įri eftir aš žessi flugvél hefši įtt aš hefja störf og stórauka afköst litla flugfélagsins, nįšist žessi langžrįši įfangi, skrįningu vélarinnar lauk og enduržjįlfun įhafna einnig og žessi glęsilegi farkostur hóf sig til flugs. Žaš sįst ljós fyrir enda gangnanna.

En hvaš geršist žį? Žessi nżja flugvél, dżrasta og afkastamesta vinnutęki litla flugfélagsins var kyrrsett ašeins örfįum dögum eftir aš hśn hóf sig til flugs! Žaš kemur į daginn aš Isavia, žetta ohf-žjónustufyrirtęki flugsamgangna į Ķslandi, viršist hafa lögregluvald til gešžóttabrśks žar sem kyrrsetning žess į žessari flugvél žurfti engan atbeina sżslumanns. Starfsmenn Isavia gengu bara ķ verkiš, drógu vélina śr flugskżli žar sem hśn var ķ višhaldi og lęstu henni śti vetrarkuldanum, žar sem samningi sem įšur var milli žessara ašila um skuld litla flugfélagsins viš ohf-iš var rift einhliša af žeim sķšarnefnda! Žegar žetta er skrifaš eru aš verša žrjįr vikur frį žessari kyrrsetningu og žrįtt fyrir góša višleitni forrįšamanna litla flugfélagsins til aš leysa mįliš kemur allt fyrir ekki.

Litla flugfélagiš hefur nżveriš fjįrfest ķ betri starfsašstöšu į Reykjavķkurflugvelli fyrir nįlega sömu upphęš og skuld žess viš Isavia hljóšar upp į en tilboš um veš ķ žeim eignum strandar į fįrįnlegum tękniatrišum. Fįrįnleikinn ķ žeim fyrirslętti er svo fjarstęšukenndur aš ljóst er aš um hreinan śtśrsnśning er aš ręša. Hvernig sem hęgt er aš hįrtoga eignarhaldiš į žessari ašstöšu er žaš litla flugfelagiš sem hefur kostaš žann mikla viršisauka sem žar er oršinn. Žaš er žį eitthvaš nżtt ef ekki mį vešsetja eša veršleggja slķk veršmęti.

Ekki frekar en aš koma til móts viš litla flugfelagiš aš žessu leyti meš hśsnęšisveši eša upptöku og nżta žannig žau veršmęti sem flugfélagiš stofnaši til, dettur sjįlfskipušu gešžóttalöggunni ķ hug aš kyrrsetja neina af minni vélum litla flugfélagsins ķ staš žeirrar nżju eša yfirhöfuš reyna aš milda žessar innheimtuašgeršir meš nokkrum hętti. Og séu t.d. pólirķkusar spuršir um möguleika į aš aflétta žessari ašför aš litla flugfélaginu er svar žeirra į žessa leiš: Žaš er svo erfitt aš gefa žannig fordęmi!

Jį einmitt žaš, fordęmi!!!! En sjįiš til, fordęmiš liggur fyrir nś žegar. Žaš liggur ķ sjįlfri kyrrsetningunni žvķ ekkert annaš ķslenskt flugfélag hefur žurft aš sęta ašför eins og žessari. Aš undanförnu hefur žó annaš flugfélag įtt ķ vök aš verjast (en viršist blessunarlega vera aš komast fyrir vind) og nemur skuld žess viš Isavia u.ž.b. tuttugufaldri upphęšinni sem litla flugfélagiš skuldar. Žar į bę hefur engin flugvél veriš kyrrsett. Žessi ohf-stofnun, sem er aš fullu og öllu ķ eigu rķkisins, er meš žessu framferši aš gefa nżtt fordęmi um grófa mismunun milli skuldara sinna og brot į jafnręšisreglu. Sišferši stjórnenda Isavia rķs ekki hęrra en žetta. Enda segir einn fyrrverandi deildarstjóri til įratuga hjį Flugmįlastjórn Ķslands (sem aš hluta til er forveri Isavia), Skśli Jón Siguršarson, um žetta į fb:

"..... Žetta eru aldeilis breyttir tķmar. Ég minnist žess ekki aš "stóru" flugfélögin hafi fengiš svona mešferš. Žetta er skemmdarverk - liggur viš aš ég segi óhęfuverk. Ég er alveg viss um žaš, aš enginn gömlu flugmįlastjóranna sem ég vann undir į sķnum tķma, Agnar Kofoed-Hansen, Pétur Einarsson eša Žorgeir Pįlsson hefšu stašiš fyrir svona mešferš į "litla manninum"".

Og žegar viš skošum forsögu žessa litla flugfélags, sem hefur um langt įrabil veitt afar faglega og góša žjónustu bęši hér innanlands og utan, žį er žetta ekki ķ fyrsta sinn sem žaš upplifir žrengingar ķ rekstri sķnum vegna erfišra ytri ašstęšna, žvķ t.a.m. er innanlandsflug į Ķslandi ekkert aušvelt starfsumhverfi. En ęvinlega hefur žetta litla flugfélag notiš góšvildar, m.a. mešal stjórnmįlamanna og -afla, og žaš veršskuldaš. Žaš er žvķ kristaltęrt aš hér er į feršinni pólitķsk kśvending žvķ žessi ašgerš mišar beinlķnis aš žvķ aš knésetja fyrirtękiš. Ķ žvķ ljósi žarf aš sjį žaš sem hér į sér staš. Nefnilega, žessi kyrrsetning į stęrsta og afkastamesta vinnutęki litla flugfélagsins strķšir beinlķnis gegn bestu lausninni į skuldastöšu žess. Žaš er žvķ klįrlega annarleg įstęša fyrir žessari ašgerš.

Og hvers vegna tala ég hér um pólitķk? Er ekki Isavia opinbert hlutafélag og er ekki einmitt talaš um aš ohf-stofnanirnar séu rķki ķ rķkinu sem fari sķnu fram hvaš sem tautar? Nś er žaš žannig aš žessi ohf-stofnun, Isavia, er eins og ašrar slķkar ķ reynd ekkert annaš en rķkisstofnun! Žetta ohf-fyrirkomulag reynist hins vegar afar vel til aš fela pólitķska slóš rįšherra, žegar vinna skal t.d. óvinsęl verk eša verk sem beinlķnis strķšir gegn öryggishagsmunum, reglum og alžjóšalögum og yfirlżstum vilja žjóšarinnar skv. skošanakönnunum og undirskriftasöfnun (neyšarbrautin og ašrar ašfarir aš Reykjavķkurflugvelli sem dęmi). Vissulega er slóš forstjóra Isavia skrautleg og einkennist af hreinum afglöpum og žekkingar- og skeytingarleysi gagnvart žörfum fluggeirans og öryggis hans. En žó ég treysti honum sannarlega til žessarar valdnķšslu (af fenginni reynslu) bżr meira undir en aš žessi forstjóri gangi svona fram aš eigin frumkvęši. Žessi skrautlegi slóši hans er ķ pólitķska žįgu, en rįšherra felur sig hins vegar bak viš žessa mżtu um sjįlfstęši žessa "rķkis ķ rķkinu". Žaš afhjśpašist vel eftir dómsuppkvašningu žess efnis aš loka skyldi neyšarbrautinni. Žrįtt fyrir aš ķ dómsoršinu vęri gefinn žriggja mįnaša frestur fyrir rķkiš til aš bregšast viš og jafnvel žótt žar kęmi einnig fram leišbeining til samgönguyfirvalda til aš bjarga brautinni, žį afhjśpaši fjįrmįlarįšherra vilja sinn ķ mįlinu meš žvķ aš selja landiš undan brautinni ašeins nokkrum dögum sķšar og hunsaši žannig efnislega alla möguleika til varnar žessari flugbraut og žeim öryggishagsmunum sem viš hana voru bundnar. Žessi rįšherra var, eins og nś, Bjarni Benediktsson formašur Sjįlfstęšisflokksins. Žarna réš geršum hans eitthvaš annaš en vilji almennings ķ landinu og yfirlżst stefna hans eigin flokks eins og landsfundarsamžykktir hafa sżnt ķ įrarašir. Og žaš sżnir sig aš žrįtt fyrir fįdęma afglöp og lögbrot (skv. śrskurši ICAO, Alžjóšaflugmįlastofnuninnar) ķ framgöngu Isavia, gegnir forstjórinn enn stöšu sinni. Fjįrmįlarįšherra er einmitt sį sem ręšur hlutabréfum ohf-stofnananna og žvķ ljóst aš forstjóri žessi situr meš velžóknun rįšherrans. Björn Óli Hauksson forstjóri Isavia hefur stašiš sig vel fyrir Bjarna Benediktsson.

Aftur aš ašförinni aš litla flugfélaginu. Hér žarf aš spyrja hverjir hagnast į knésetningu žessa félags? Isavia gerir žaš ekki meš žvķ aš kyrrsetja žaš vinnutęki sem helst getur skilaš stofnuninni žessum gjöldum ķ kassann! Nei žetta er pólitķk! Og hverjir eru žaš sem sjį ofsjónum yfir žvķ aš litla flugfélagiš sé aš stękka og/eša sjį möguleika į knésetningu og yfirtöku žess? Ég kann ekkert óyggjandi svar viš žvķ en hitt er ljóst aš enginn hefur jafngóša ašstöšu til aš stżra žessari atburšarrįs en fjįrmįlarįšherra meš forrįšamenn Isavia ķ opinberum forgrunni. Og vilji nś einhver kalla žetta samsęriskenningar og efast um aš žarna į bakviš standi einhver annarlegur pólitķskur vilji, žį skulum viš einfaldlega lķta į žetta frį öšru sjónarhorni og spyrja: Hver er ķ betri ašstöšu en Bjarni Benediktsson til aš stöšva žessa ašför aš litla flugfélaginu? Sjįlfur fjįrmįlarįšherra og pólitķskur forrįšamašur og fjįrrįšamašur Isavia? Formašur žess flokks sem helst hefur stašiš fyrir žvķ aš hlśa aš einkarekstri og sprotafyrirtękjum? Ž.e.a.s. ef vilji hans stendur til žess?

En kyrrsetningin hefur stašiš nęrri 3 vikur og ekkert sér fyrir endann į žvķ. Og litla flugfélaginu blęšir.


xD og žrišji orkupakkinn

Sjįlfstęšisflokkurinn hefur ekki lengi notiš žess kjörfylgis sem hann hafši mestalla sķšustu öld. Žar munar u.ž.b. žrišjungi og viršist sem forysta flokksins sé farin aš gera sér žetta aš góšu.

En hvaš skyldi valda žessu? Mér žykir žaš lżsandi sem ég heyri hjį ansi mörgum aš žeim finnist žeir eiga góša samleiš meš mįlefnaskrį Sjįlfstęšisflokksins, en geti žvķ mišur ekki treyst žvķ aš forysta flokksins framfylgi henni! Žess utan blasir viš aš mjög afdrįttarlausar kröfur almennings ķ stórum mįlaflokkum eru hunsašar af flokknum. Vart er žess aš vęnta aš žetta stjórnmįlaafl rétti almennilega śr kśtnum mešan bęši almenningur og sjįlf grasrót flokksins og jafnvel landsfundir hans eru svo lķtilsvirtir sem raunin sżnir. Lķtum į nokkur dęmi um žetta.

Į undanförnum fimm įrum hefur almenningur skilaš stjórnvöldum tveimur stęrstu undirskriftasöfnunum ķ sögu žjóšarinnar.

Ķ fyrra tilfellinu er um aš ręša kröfu um veru flugvallarins ķ Vatnsmżri ķ óbreyttri mynd. Ekki er nóg meš aš borgaryfirvöld sżni žessari kröfu fullkomna lķtilsviršingu, heldur geršist žaš sķšan aš žįv. (og nśv.) fjįrmįlarįšherra, formašur Sjįlfstęšisflokksins, varš stęrsti gerandinn ķ skeršingu vallarins meš lokun neyšarbrautarinnar. Eftir aš rķkiš tapaši dómsmįli aš tilstušlan borgaryfirvalda, žar sem nįkvęmlega ekkert tillit var tekiš til öryggishagsmuna allra landsmanna ķ mįlinu, var Bjarni Benediktsson ekki seinn į sér aš selja borginni stóran hluta landsins undir žessari flugbraut. Hann gerši ekki hina minnstu tilraun til aš grķpa til varna fyrir žessa öryggishagsmuni, žó dómurinn gęfi nokkurra mįnaša frest einmitt til žess og śtlistaši m.a.s. ķ dómsoršinu hvernig slķku yrši viš komiš. Mikiš lį formanninum į aš selja, og žaš žó gjörningurinn fęli ķ sér įtrošslu į ladsfundarsamžykktum hans eigin flokks auk žess aš ganga gegn afdrįttarlausri kröfu almennings. Žarna afhjśpašist einnig stór žįttur ķ andvara- og ašgeršarleysi Alžingis gagnvart blygšunarlausri ašför borgaryfirvalda žvķ forysta stęrsta flokksins žar var eftir allt saman aldrei meš žjóšinni ķ liši ķ žessu mįli.

Seinni krafan sem žjóšin gerši til stjórnvalda meš žessum mjög svo skżra hętti var um aš setja heilbrigšismįlin okkar ķ öndvegi. Aš žau yršu sett langtum ofar į forgangslista viš gerš fjįrlaga. Okkur blöskrar nefnilega įstandiš ķ žeim mįlum almennt, bišlistarnir, lokanirnar og nišurskurširnir, įlagiš į starfsfólkinu og tķšni lęknamistaka vegna žess, įstand hśsakosta og bśnašar, ótrślega lįgkśruleg framkoma viš starfsstéttir ķ žessum geira ķ kjarabarįttu žeirra, ž.e.a.s. heildarįstandiš į mįlaflokknum sem er ķ sögulegu lįgmarki vegna langvarandi og žrśgandi fjįrsveltis. S.l. fimm įr hefur Sjįlfstęšisflokkurinn setiš ķ rķkisstjórn og sjįlfur formašurinn żmist haft aš gera meš fjįrmįla- eša forsętisrįšuneyti auk žess sem flokkurinn stżrši velferšarrįšuneytinu um tķma. Og žótt vissulega megi telja upp eitt og annaš afmarkaš mįl sem fęrt hefur veriš til betri vegar blöskrar okkur enn allt ofantališ. Heilbrigšismįlin eru enn ekki ķ neinu öndvegi og erfitt aš sjį aš forysta Sjalfstęšisflokksins hafi nokkurn įhuga į aš fylgja kjósendum sķnum aš mįlum hvaš žau varšar.

Nś er ķ rįši aš leggja fyrir Alžingi hinn svokallaša žrišja orkumįlapakka ESB. Žessi lagabįlkur vķkur frį tveggja stoša kerfinu sem veriš hefur viš lżši ķ EES-samningnum. ESA, eftirlitsstofnun EES, og ACER, orkumįlastofnun ESB, eiga skv. žessum pakka aš vinna saman aš śrlausn įgreiningsmįla EN žó žannig aš ašeins ACER fer meš allann atkvęšisrétt, komi til slķkrar afgreišslu. Žetta er klįr tilfęrsla į valdheimildum og aškoma ESA žar meš eingöngu til mįlamynda, svona til aš friša EES-rķkin. Ekki er nóg meš aš žetta brżtur gegn EES-samningnum, sem einmitt byggir į tveggja stoša kerfinu, heldur er žessi valdatilfęrsla skżlaust brot į stjórnarskrįnni okkar. En žingflokkur Sjįlfstęšisflokksins hefur reyndar įšur brotiš ķsinn hvaš žetta varšar, meš einróma samžykkt samevrópskra persónuverndarlaga fyrr į įrinu, sem einnig viku frį tveggja stoša kerfinu. Nś eru öll teikn į lofti um aš forysta flokksins stefni aš innleišingu 3. orkupakkans. Į nżlegum fundi hverfafélaga xD ķ Valhöll um žetta mįl, sį varaformašur flokksins (feršamįla-, išnašar- og nżsköpunarrįšherra), ekki įstęšu til aš tjį sig um mįliš né sitja fundinn til enda. Į öšrum nżlegum fundi mįlfundarfélagsins Sleipnis į Akureyri, žar sem voru višstaddir fimm žingmenn xD og žar af fjórir ķ framsögu og pallborši, komu fram afar varfęrin svör varšandi žetta mįl. Spurningu um žaš hvort žeir treystu sér til aš fella frumvarpiš į žeirri forsendu aš um vęri aš ręša brot į EES-samningnum og stjórnarskrįnni var ašeins svaraš af einum žingmannanna og į žį leiš aš ekki vęri unnt aš svara žessu nema eftir nįnari skošun og umręšur! Kötturinn tiplar kring um heita grautinn! Loks hefur einn helsti framįmašur flokksins til įratuga undanfariš birt bloggfęrslur (einnig į fésbókarsķšu sinni) žar sem hann reynir aš fegra žennan vęntanlega lagabįlk og kallar hann "meinlausan" fyrir okkur. Langir og lķflegir umręšužręšir į fb-sķšu hans sżna glöggt hve einangrašur hann er meš žessar skošanir sķnar. En ašspuršur (margķtrekaš) hvernig hann geti heimfęrt sviptingu ESA (annarar stošarinnar ķ tveggja stoša kerfinu) į atkvęšisrétti sķnum ķ samskiptum viš ACER, viš fullyršingu sķna um aš 3. orkupakkinn falli ekki utan ramma tveggja stoša kerfisins hefur Björn Bjarnason svaraš m.a. žannig aš ég sé fastur ķ hjólfari og lķši illa, tilsvör mķn og allra annarra sem ekki taka undir hans mįl séu "innihaldslaus", og nś sķšustu daga erum viš andstęšingar hans ķ mįlinu oršnir "ofstopamenn" og "stušningsmenn stórfyrirtękja" sem hafa hér vķst einhverra annarlegra hagsmuna aš gęta! Žetta įsamt fleiru bendir žvķ mišur ekki til žess aš vęnta megi višspyrnu śr žessari įtt ķ žessu mįli.

Skošanakannanir sżna aš almenningur er mjög eindregiš į móti 3. orkupakkanum enda öllum ljóst sem kynna sér mįliš aš mikiš er ķ hśfi og hagsmunir heimilanna geršir léttvęgir meš žessum óskapnaši žvķ viš gętum innan fįrra įra stašiš frammi fyrir jafnręšiskröfu varšandi orkuverš į evrópska vķsu! Žį liggur fyrir aš andstaša almennings er einmitt eindregnust mešal kjósenda xD og loks blasir viš algerlega afdrįttarlaus andstaša grasrótarinnar ķ Sjįlfstęšisflokknum gegn 3. orkupakkanum svo sem sjį mį ķ skżrum landsfundarįlyktunum. Ef įhugi er fyrir žvķ hjį forystu flokksins aš hann endurheimti sitt fyrra traust mešal kjósenda, er oršiš tķmabęrt aš sżna fram į aš raunverulegt lżšręši rķki innan flokksins og aš treysta megi žvķ sem hann į aš standa fyrir. Ķ staš foringjaręšisins sem Sjįlfstęšisflokkurinn bżr viš ķ dag er nś komiš aš žvķ fyrir Bjarna Ben, Žórdķsi Kolbrśnu og kó aš hlusta į almenning sem og eigin flokksmenn og hafna 3. orkupakkanum!


Hve djśpt ristir sviksemi Bjarna Ben?

Óneitanlega hafa sķšustu atburšir ķ flugvallarmįlinu oršiš til žess aš nś sér mašur sögu mįlsins ķ nżju ljósi.

Žegar fregnir bįrust af žvķ fyrr ķ sumar aš hęstiréttur hefši dęmt innanrķkisrįšuneytiš til aš standa viš samkomulag žeirra Hönnu Birnu og Jóns Gnarr frį žvķ 2013 um lokun neyšarbrautarinnar, barst samdęgurs önnur frétt um višbrögš rįšuneytisins viš dómnum. Sś frétt var sżnu verri žvķ hśn gaf til kynna aš Ólöf Nordal, sem įšur hafši gefiš įkvešinn tón til stušnings flugvellinum ķ óbreyttri mynd, lét nś undan įreynslulaust meš öllu. Ekkert skyldi reynt til aš spyrna viš fótum žó svo meirihluti Alžingis, sjįlft löggjafarvaldiš, standi bak viš rįšherrann og rķkisstjórnina. Dómstólar dęma jś eftir lögum frį Alžingi. Nei, nś skyldi ašeins lśffaš fyrir žeim ofstękisöflum sem taka lóšabrask framar öryggishagsmunum almennings. Žrįtt fyrir aš öryggishagsmunir landsmanna vęru augljóslega hafšir aš engu ķ dómnum. Žrįtt fyrir fyrri afdrįttarlausar yfirlżsingar um stušning viš flugvöllinn ķ óbreyttri mynd. Žrįtt fyrir ķtrekašar įbendingar um alvarlega įgalla ķ undirbśningsvinnu vegna fyrirhugašrar lokunar brautarinnar įsamt meš hagsmunatengslum ašila ķ žeirri undirbśningsvinnu. Žrįtt fyrir skeršingu flugöryggis, sem bent hefur veriš į og ekkert mótvęgi hefur veriš fundiš viš. Žetta er algjörlega į skjön viš žann karakter sem Ólöf hafši sżnt ķ žessu mįli. Atburširnir ķ fyrradag sem afhjśpa žįtt formanns Sjįlfstęšisflokksins, Bjarna Benediktssonar fjįrmįlarįšherra, ķ žessu ferli öllu, afhjśpa nefnilega fleira sem hefur legiš į mįlinu eins og mara undanfarin misseri. T.d. žessa višhorfsbreytingu Ólafar.

Annaš sem sjį mį nś ķ skżrara ljósi er žrįseta manns ķ sęti forstjóra Isavia, žrįtt fyrir yfirgengilega vanhęfni og ķ raun glępsamlega framgöngu gegn flugöryggi til aš reyna aš réttlęta undirbśning lokunar neyšarbrautarinnar meš fölsušum forsendum sem matreiddar voru (af Eflu-verkfręšistofu, sem į hagsmuna aš gęta ķ mįlinu) į skjön viš reglur um flugvelli og śtreikninga į nothęfisstušli flugvalla. Fleiri furšumįl tengd Isavia hafa tröllrišiš fréttum undanfariš, m.a. misnotkun fjįrmuna félagsins til aš hygla fjölskyldu forstjórans, blygšunarlaus brot į upplżsingalögum, mismunun ašila ķ śtbošum, hreint ótrślega frjįlsleg mešhöndlun mįla sem varša flugöryggi žegar kemur aš śrvinnslu įhęttumatsgerša, svo fįein dęmi séu nefnd og nś sķšast aš žvķ er viršist hvarf gagna žegar eftir er leitaš. En Björn Óli Hauksson situr sem fastast eins og kóngur ķ rķki sķnu ķ rķkinu og kemst upp meš öll misferli sem honum sżnist. Og hvaš ętli geti skżrt žį misfellu ķ sjórnsżslu okkar? Jś hann situr ķ skjóli fjįrmįlarįšherra sem er handhafi alls hlutafjįr Isavia ohf. Žess hins sama sem nś hefur afhjśpaš sig sem einn helsta andstęšing landsbyggšar og flugöryggis į Ķslandi. Manns sem hefši veriš svo ķ lófa lagiš aš stżra flugvallarmįlinu ķ farveg eftir vilja almennings og žį ekki sķst flokkssystkyna sinna sbr. afdrįttalausar stušningsyfirlżsingar allra landsfunda Sjįlfstęšisflokksins mörg undanfarin įr. Svo viršist sem breytni Björns Óla Haukssonar, forstjóra Isavia, hafi allan tķmann veriš Bjarna Benediktssyni, fjįrmįlarįšherra og formanni Sjįlfstęšisflokksins, žóknanlegar.

Viš höfum nś haft tveggja flokka rķkisstjórn bróšurpartinn af kjörtķmabili, hverra flokkar hafa lżst afdrįttalausum stušningi viš óskertan Reykjavķkurflugvöll. Samt horfum viš nś upp į žaš aš borgaryfirvöldum og Valsmönnum, meš fulltyngi Isavia og Eflu-verkfręšistofu (sem jafnframt er stór hagsmunaašili ķ mįlinu) er aš takast aš valda žjóšinni óbętanlegu tjóni į flugvellinum okkar allra. Žaš sem meira er, žaš er ekkert įžreifanlegt ķ sjónmįli hjį Alžingi til aš sporna viš endanlegri eyšileggingu flugvallarins ķ heild eftir ašeins sex įr ķ samręmi viš gildandi ašalskipulag Reykjavķkurborgar. Žaš hefur vakiš furšu hve seint og illa rķkisvaldiš hefur brugšist viš žessari ķskyggilegu žróun, ķ raun ekki neitt, žrįtt fyrir digurbarkalegar stušningsyfirlżsingar. Nś sętir žetta engri furšu lengur, žvķ ķ fyrradag kom ķ ljós hvers lags žungavigtarašili er aš bregšast okkur.

Bjarni Benediktsson, fjįrmįlarįšherra og formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur leikiš tveimur skjöldum. Grasrótin ķ flokki hans hefur ekkert aš segja. Landsfundir flokksins hafa ekkert aš segja. Žaš er hann, formašurinn, sem stżrir žessu mįli og heldur hlķfiskildi yfir vanhęfum forstjóra rķkisfyrirtękis til aš stżra undirbśningsvinnu gegn flugvellinum til žóknanlegrar nišurstöšu, og afsalar sķšan lóšabröskurunum landiš undan neyšarbrautinni svo fjįrmįlaöflin hafi sitt fram.

Į kostnaš okkar hinna, almśgans.

Hvaš finnst almennu sjįlfstęšisfólki, t.a.m. sveitar- og bęjarstjórnarfulltrśum flokksins um allt land, um žessa sviksemi formanns flokksins ķ žessu mikilvęga mįli?

Žegar aš žvķ kemur aš forgangsśtkall śtheimtir neyšarbrautina til aš hęgt sé aš skila sjśklingnum til lķfsnaušsynlegrar ašhlynningar, og missir brautarinnar kemur ķ veg fyrir aš viškomandi njóti žessarar ašhlynningar, hver sem afleišing žess kann aš verša, vill Sjįlfstęšisflokkurinn sem slķkur axla žį miklu įbyrgš? Į Bjarni Benediktsson aš komast upp meš aš varpa žessari įbyrgš į flokkinn sem žó hefur žaš į stefnuskrį sinni aš verja žennan flugvöll?


Nišurlęging Sjįlfstęšisflokksins.

Žaš er til marks um vilja stjórnmįlaafla til góšra verka, žegar žau koma fram meš gagnsęja mįlefnaskrį sem samžykkt hefur veriš af landsfundum žeirra meš lżšręšislegum hętti. Trśveršugleikinn byggist į žvķ aš viškomandi stjórnmįlaafl framfylgi mįlefnaskrį sinni eins og hśn hefur veriš kynnt kjósendum. Žetta er vitaskuld lįgmarkskrafa hvers kjósanda, aš hann geti treyst žvķ aš sį flokkur sem hann kżs framfylgi sķnum mįlum eins og mįlefnaskrįin kvešur į um.

Nś höfum viš horft upp į žaš um įrabil aš borgarfulltrśar į vegum Sjįlfstęšisflokksins hafa gengiš fram af hörku gegn einu mikilvęgasta samgöngumannvirki žjóšarinnar, Reykjavķkurflugvelli, žrįtt fyrir mjög einaršlegar įlyktanir landsfunda flokksins til varnar flugvellinum. Žessir borgarfulltrśar hafa jafnvel gengiš svo langt aš fullyrša aš žeir telji sig óbundna af žessum landsfundarsamžykktum. Žaš er afar merkileg framganga kjörinna fulltrśa sem vilja lįta taka sig alvarlega. En reynslan hefur sżnt undanfariš aš sumir žeirra sem komiš hafa fram meš žessum hętti hafa nś hellst śr lestinni, t.a.m. žau tvö sem haršast gengu  fram ķ žessu, žau Hanna Birna Kristjįnsdóttir og Gķsli Marteinn Baldursson. Žau fylla ekki lengur rašir stjórnmįlamanna.

Žannig hefur Sjįlfstęšisflokkurinn nįš aš halda aš mestu trśveršugleika sķnum ķ žessu viškvęma en mikilvęga samfélagsmįli.

Nś ķ dag hefur žaš hins vegar gerst aš einn alvarlegasti vendipunktur ķ žessari dęmalausu ašför gegn flugvellinum okkar til žessa, er oršinn aš veruleika meš fulltyngi fjįrmįlarįšherra, Bjarna Benediktssonar, formanns Sjįlfstęšisflokksins. Į fundi borgarrįšs ķ morgun var lagt fram afsal frį 11. įgśst s.l. žar sem rķkiš afsalar borginni landinu ķ Skerjafirši į grundvelli samkomulags fyrri rķkisstjórnar. Žetta er landspilda sem liggur undir syšri/vestari enda neyšarbrautarinnar. Žess veršur žvķ vęntanlega ekki langt aš bķša aš rįšist verši aš žessum enda brautarinnar til aš tryggja eyšileggingu hennar, ķ samręmi viš önnur vinnubrögš borgaryfirvalda.

Žetta gerist ķ trįssi viš eftirfarandi:

1) Nišurstöšur margķtrekašra skošanakannana mörg undanfarin įr sem sżna afdrįttalausan vilja yfirgnęfandi meirihluta landsmanna, ž.m.t. borgarbśa, fyrir įframhaldandi veru flugvallarins žar sem hann er.

2) Kröfu nęrri 70.000 kjörgengra Ķslendinga ķ nęststęrstu undirskriftasöfnun į landsvķsu til žessa, um aš Reykjavķkurflugvöllur skuli vera įfram og ķ óbreyttri mynd.

3) Ķtrekašar įbendingar fagašila um alvarlega įgalla og ófagleg vinnubrögš ķ undirbśningi žess aš leggja nišur neyšarbrautina, m.a. varšandi śtreikninga nothęfisstušuls flugvallarins įn neyšarbrautarinnar.

4) Ķtrekašar įbendingar um hagsmunatengsl žeirra ašila sem aš įšurnefndum undirbśningi žessarar ašgeršar koma.

5) Ķtrekašar įbendingar um alvarlegar afleišingar žess žegar ašgengi aš Landsspķtala Hįskólasjśkrahśsi meš sjśkraflugsžjónustu skeršist ķ tilteknum vešurskilyršum, žar sem žessi flugbraut hefur komiš aš notum til žessa.

En til višbótar ofantöldu bendi ég sérstaklega į eftirfarandi klausu śr įlyktun 42. landsfundar Sjįlfstęšisflokksins, umhverfis og samgöngunefnd, frį žvķ s.l. haust, undir millifyrirsögninni "samgöngur ķ lofti", 2. mgr:

"Reykjavķkurflugvöllur verši óskertur ķ Vatnsmżri. Reykjavķkurflugvöllur ķ Vatnsmżri er žżšingarmikil mišstöš ķslensks įętlunarflugs, įfangastašur til eina hįtęknisjśkrahśss landsins...."

Feitletrun er mķn. Ég var sjįlfur višstaddur žegar žessi klausa hlaut samžykki landsfundarins ķ haust, algerlega mótmęlalaust. Ętla mį aš žessi klausa sé mjög ķ samręmi viš vilja almennings samanber įšurnefndar skošanakannanir og undirskriftasöfnun.

En nś bregšur svo viš aš žaš eru ekki bara einstakir brokkgengir fulltrśar Sjįlfstęšisflokksins sem telja sér sęma aš traška į eigin landsfundarsamžykktum, heldur sjįlfur formašur flokksins! Fjįrmįlarįšherra er nefnilega sį ašili sem fyrir hönd rķkisins gefur śt įšurnefnt afsal. Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, fyllir nś žann sorglega hóp sem mun bera fulla įbyrgš į žvķ žegar nęst veršur brįš žörf fyrir neyšarbrautina en hśn veršur ekki til stašar. Ķ staš žess aš fylgja landsmönnum aš mįlum, og žį um leiš vilja flokkssystkyna sinna, og spyrna viš fótum gegn žessari ofstękisfullu valdnķšslu borgaryfirvalda, žį traškar formašur Sjįlfstęšisflokksins į žessari landsfundarsamžykkt ķ mešvirkni sinni.

Žaš eru nefnilega öll tęki og tól til stašar og tiltęk rįšherrum og žingheimi, til aš snśa žessu mįli til farsęlla lykta. En žvķ mišur viršist fjįrmįlarįšherra žora frekar aš fylgja ofstękisöflum og lóšabröskurum aš mįlum en stušla aš fullu öryggi landsmanna varšandi ašgengi aš sjśkrastofnunum sķnum. 

Hvernig er nś komiš fyrir trśveršugleika Sjįlfstęšisflokksins ķ žessu grķšarlega öryggis- og hagsmunamįli landsmanna?


Svar til Isavia vegna öryggisskeršingar į Akureyrarflugvelli

Ķ svarbréfi Isavia sem birt er m.a. į ruv.is og visir.is ķ kvöld, er žvķ vķsaš į bug aš "ekki sé gętt aš öryggismįlum į Akureyrarflugvelli". En um leiš gengur žetta bréf Isavia śt į aš réttlęta žaš aš Žjónustustig flugvallarins sé nišurfęrt meir en hįlfan sólarhringinn nęstu misserin, meš žvķ aš veita flugumferš um völlinn ašeins upplżsingažjónustu (AFIS, Aerodrome Flight Information Service) ķ staš flugumferšastjórn (ATC, Air Traffic Control). Žetta stemmir engan vegin žvķ žaš er kristaltęrt aš öryggisstig flugvallarins skeršist verulega um leiš og AFIS-starfsmašur mętir til starfa ķ staš flugumferšastjóra. Samanburšur viš ašra flugvelli landsins er einskęr fyrirslįttur žvķ Akureyrarflugvöllur hefur algera sérstöšu vegna landslagsins umhverfis völlinn auk žess sem žar er langmest flugumferš į landinu utan stóru flugvallanna ķ Reykjavķk og Keflavķk. Žess utan flękist mįliš enn vegna nįlęgšar flugumferšar um Hśsavķkurflugvöll. Lykilžįttur ķ žessu mįli er sś stašreynd aš AFIS-menn hafa ekki réttindi til aš starfrękja radar sem žjónustar flugvöllinn į Akureyri og hefur reynst stórkostlegt öryggistęki og žarft vegna landslagsins hér.

Ķ svarbréfi Isavia stendur žetta: "Ķ nokkrar vikur hefur veriš fyrirséš aš mönnun flugumferšaržjónustu į Akureyri meš eingöngu flugumferšarstjórum verši tķmabundiš nokkrum vandkvęšum hįš. Įstęša vandkvęšanna er aš bśiš var aš ganga frį rįšningu ķ starf sem hafši losnaš en įętlanir viškomandi breyttust sem gerši žaš aš verkum aš ekki reyndist unnt aš rįša flugumferšarstjóra ķ stöšuna. Žaš stendur til bóta meš žjįlfun nżs starfsfólks..."

Žaš var ljóst fyrir meira en įri sķšan aš sś staša sem hér um ręšir myndi losna, en sś "rįšning" ķ stašinn sem hér er minnst į hafši į sér nokkuš vandręšalegt yfirbragš žar sem viškomandi hafši žurft aš sżna óvenjulega bišlund eftir svörum og stašfestingum ķ žessu sambandi, til aš geta gert sķnar persónulegu rįšstafanir varšandi hśsnęši, skólavist o.s.frv. og hętti aš lokum viš eins og fram kemur. Žaš var sķšast lišiš sumar. Vissulega stendur nś til bóta "meš žjįlfun nżs starfsfólks" en rįšning žess varš ekki fyrr en ķ lok sķšasta įrs svo óhętt mun aš segja aš "nokkrar vikur" hafi lišiš žar į milli, aš ekki sé talaš um tķmann sķšan žessi žróun varš fyrirsjįanleg. Svo lįi okkur žaš hver sem vill žó žetta hafi leitt af sér sterkan grun um aš žaš hafi ķ raun alltaf stašiš til aš troša upp į okkur AFIS-starfsmönnum (meš fullri viršingu fyrir žeirri starfstétt) žvķ žeir žiggja umtalsvert lęgri laun en flugumferšastjórar, enda meš ašeins brot af žeirra žjįlfun, réttindum og įbyrgš.

Isavia talar um aš ekki verši unnt aš manna allar stöšurnar ķ turninum į Akureyri, į mešan žjįlfun nżliša stendur yfir, meš ašeins žeim žremur flugumferšastjórum sem eftir verša hér į mešan. Žó er žaš žannig aš žau žrjś hafa lagt fram tillögu um aukiš framlag sitt og žar meš sölu į orlofsdögum, mešan žetta įstand varir. Žetta er ķtarlega śtdęrš tillaga žar sem tekiš er fullt tillit til reglna um vaktatķma og sett fram til aš freista žess aš halda hér uppi ķtrasta öryggisstigi žar til fleiri kollegar žeirra bętast ķ hópinn. Óhętt er aš segja aš žaš styrki įšurnefndan grun okkar enn frekar aš Isavia skuli alfariš hafna žessum tillögum. En "lausnin" į eftir sem įšur aš felast ķ bakvöktum žessara flugumferšastjóra, ef og žegar ašstęšur kalla eftir radaržjónustu. Žannig aš žó reynt verši aš haga žessu žannig aš flugumferšastjórar standi vaktina į annatķma yfir daginn en AFIS-vaktin um kvöld og nętur, žį gęti sį flugumferšastjóri sem į aš męta nęstur oršiš aš męta um mišja nótt fyrir radarleišsögn og taka sķšan ellefu tķma hvķld, og hvaš žį? Er žį ekki AFIS-mašurinn lentur į dagvaktinni meš alla traffķkina sem žį er? Engu er lķkara en žetta fyrirkomulag sem Isavia er aš kynna ķ bréfi sķnu stįti af žessari nęturbakvakt upp į punt žvķ ekki sé gert rįš fyrir aš bakvaktin gęti veriš kölluš śt? M.ö.o, hvaš er unniš meš žessu ķ samanburši viš tillögur žeirra um fulla mönnun flugumferšastjóra? Žaš sem meira er, žį liggur fyrir aš žeir flugumferšastjórar sem įšur störfušu į Akureyri og hafa flutt sušur hafa lżst sig reišubśin til aš hlaupa hér undir bagga mešan žetta įstand varir. Fyrirslįttur Isavia um aš žau megi ekki missa sķn fyrir sunnan er svolķtiš hjįkįtlegur žegar litiš er til žess aš žaš hlżtur aš vera einfaldara aš leysa slķkt į 50 manna vinnustašnum žar syšra heldur en į žessum fjögurra til fimm manna vinnustaš hér. Og ef žetta leggst saman viš tillögu hinna žriggja um aukiš vinnuframlag, žį er vandséš žörfin til aš nota AFIS-menn rķflega hįlfan sólarhring į móti žeim.

Žegar litiš er til žess aš fyrir liggur įhęttumat sem sżnir fram į óįsęttanlega įhęttu af žessari žjónustuskeršingu, auk žess sem žjónustusamningur milli Isavia og innanrķkisrįšuneytis um starfrękslu flugvalla, flugleišsögu og flugumferšažjónustu kvešur į um aš į Akureyri sé ATC-žjónusta, žį hefši mašur haldiš aš Isavia vęri nokkuš ķ mun aš taka tilboši flugumferšastjóranna um aš lįta enda nį saman svo ATC-žjónustan vari allan sólarhringinn, eša alla vega sem mest af honum. En į fundi sem haldinn var ķ dag (mįnudag 1. feb.) ķ rįšhśsi Akureyrar ķ boši bęjarstjórnar, fékkst ekkert svar frį fulltrśa Isavia, viš ķtrekušum spurningum um žaš hvers vegna žessu tilboši vęri ekki tekiš til aš stytta eins og unnt vęri og helst eyša žeim tķma sem styšjast žyrfti viš AFIS-žjónustu. Hins vegar afhjśpaši hann rękilega meš hvaša hugarfari hann sat žennan fund žegar tališ barst aš žessum žjónustusamningi. Žaš er nefnilega žannig aš sį samningur gildir ašeins almanaksįr ķ senn en samkvęmt "venju" dregst endurnżjun hans svolķtiš fram į nżja įriš svo į žessum tķmapunkti er enginn nżr samningur kominn fyrir 2016. Og žegar ég leyfši mér aš benda į įkvęšiš um ATC-žjónustu Akureyrarflugvallar, žį sagši fulltrśi Isavia žessi fleygu orš: "Žaš er enginn samningur ķ gildi nśna"! Og žetta sagši ķ raun allt um framgöngu Isavia.


mbl.is Mótmęla skertri žjónustu į Akureyrarflugvelli
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Svar til Isavia vegna öryggisskeršingar į Akureyrarflugvelli

Ķ svarbréfi Isavia sem birt er m.a. į ruv.is og visir.is ķ kvöld, er žvķ vķsaš į bug aš "ekki sé gętt aš öryggismįlum į Akureyrarflugvelli". En um leiš gengur žetta bréf Isavia śt į aš réttlęta žaš aš Žjónustustig flugvallarins sé nišurfęrt meir en hįlfan sólarhringinn nęstu misserin, meš žvķ aš veita flugumferš um völlinn ašeins upplżsingažjónustu (AFIS, Aerodrome Flight Information Service) ķ staš flugumferšastjórn (ATC, Air Traffic Control). Žetta stemmir engan vegin žvķ žaš er kristaltęrt aš öryggisstig flugvallarins skeršist verulega um leiš og AFIS-starfsmašur mętir til starfa ķ staš flugumferšastjóra. Samanburšur viš ašra flugvelli landsins er einskęr fyrirslįttur žvķ Akureyrarflugvöllur hefur algera sérstöšu vegna landslagsins umhverfis völlinn auk žess sem žar er langmest flugumferš į landinu utan stóru flugvallanna ķ Reykjavķk og Keflavķk. Žess utan flękist mįliš enn vegna nįlęgšar flugumferšar um Hśsavķkurflugvöll. Lykilžįttur ķ žessu mįli er sś stašreynd aš AFIS-menn hafa ekki réttindi til aš starfrękja radar sem žjónustar flugvöllinn į Akureyri og hefur reynst stórkostlegt öryggistęki og žarft vegna landslagsins hér.

Ķ svarbréfi Isavia stendur žetta: "Ķ nokkrar vikur hefur veriš fyrirséš aš mönnun flugumferšaržjónustu į Akureyri meš eingöngu flugumferšarstjórum verši tķmabundiš nokkrum vandkvęšum hįš. Įstęša vandkvęšanna er aš bśiš var aš ganga frį rįšningu ķ starf sem hafši losnaš en įętlanir viškomandi breyttust sem gerši žaš aš verkum aš ekki reyndist unnt aš rįša flugumferšarstjóra ķ stöšuna. Žaš stendur til bóta meš žjįlfun nżs starfsfólks..."

Žaš var ljóst fyrir meira en įri sķšan aš sś staša sem hér um ręšir myndi losna, en sś "rįšning" ķ stašinn sem hér er minnst į hafši į sér nokkuš vandręšalegt yfirbragš žar sem viškomandi hafši žurft aš sżna óvenjulega bišlund eftir svörum og stašfestingum ķ žessu sambandi, til aš geta gert sķnar persónulegu rįšstafanir varšandi hśsnęši, skólavist o.s.frv. og hętti aš lokum viš eins og fram kemur. Žaš var sķšast lišiš sumar. Vissulega stendur nś til bóta "meš žjįlfun nżs starfsfólks" en rįšning žess varš ekki fyrr en ķ lok sķšasta įrs svo óhętt mun aš segja aš "nokkrar vikur" hafi lišiš žar į milli, aš ekki sé talaš um tķmann sķšan žessi žróun varš fyrirsjįanleg. Svo lįi okkur žaš hver sem vill žó žetta hafi leitt af sér sterkan grun um aš žaš hafi ķ raun alltaf stašiš til aš troša upp į okkur AFIS-starfsmönnum (meš fullri viršingu fyrir žeirri starfstétt) žvķ žeir žiggja umtalsvert lęgri laun en flugumferšastjórar, enda meš ašeins brot af žeirra žjįlfun, réttindum og įbyrgš.

Isavia talar um aš ekki verši unnt aš manna allar stöšurnar ķ turninum į Akureyri, į mešan žjįlfun nżliša stendur yfir, meš ašeins žeim žremur flugumferšastjórum sem eftir verša hér į mešan. Žó er žaš žannig aš žau žrjś hafa lagt fram tillögu um aukiš framlag sitt og žar meš sölu į orlofsdögum, mešan žetta įstand varir. Žetta er ķtarlega śtdęrš tillaga žar sem tekiš er fullt tillit til reglna um vaktatķma og sett fram til aš freista žess aš halda hér uppi ķtrasta öryggisstigi žar til fleiri kollegar žeirra bętast ķ hópinn. Óhętt er aš segja aš žaš styrki įšurnefndan grun okkar enn frekar aš Isavia skuli alfariš hafna žessum tillögum. En "lausnin" į eftir sem įšur aš felast ķ bakvöktum žessara flugumferšastjóra, ef og žegar ašstęšur kalla eftir radaržjónustu. Žannig aš žó reynt verši aš haga žessu žannig aš flugumferšastjórar standi vaktina į annatķma yfir daginn en AFIS-vaktin um kvöld og nętur, žį gęti sį flugumferšastjóri sem į aš męta nęstur oršiš aš męta um mišja nótt fyrir radarleišsögn og taka sķšan ellefu tķma hvķld, og hvaš žį? Er žį ekki AFIS-mašurinn lentur į dagvaktinni meš alla traffķkina sem žį er? Engu er lķkara en žetta fyrirkomulag sem Isavia er aš kynna ķ bréfi sķnu stįti af žessari nęturbakvakt upp į punt žvķ ekki sé gert rįš fyrir aš bakvaktin gęti veriš kölluš śt? M.ö.o, hvaš er unniš meš žessu ķ samanburši viš tillögur žeirra um fulla mönnun flugumferšastjóra? Žaš sem meira er, žį liggur fyrir aš žeir flugumferšastjórar sem įšur störfušu į Akureyri og hafa flutt sušur hafa lżst sig reišubśin til aš hlaupa hér undir bagga mešan žetta įstand varir. Fyrirslįttur Isavia um aš žau megi ekki missa sķn fyrir sunnan er svolķtiš hjįkįtlegur žegar litiš er til žess aš žaš hlżtur aš vera einfaldara aš leysa slķkt į 50 manna vinnustašnum žar syšra heldur en į žessum fjögurra til fimm manna vinnustaš hér. Og ef žetta leggst saman viš tillögu hinna žriggja um aukiš vinnuframlag, žį er vandséš žörfin til aš nota AFIS-menn rķflega hįlfan sólarhring į móti žeim.

Žegar litiš er til žess aš fyrir liggur įhęttumat sem sżnir fram į óįsęttanlega įhęttu af žessari žjónustuskeršingu, auk žess sem žjónustusamningur milli Isavia og innanrķkisrįšuneytis um starfrękslu flugvalla, flugleišsögu og flugumferšažjónustu kvešur į um aš į Akureyri sé ATC-žjónusta, žį hefši mašur haldiš aš Isavia vęri nokkuš ķ mun aš taka tilboši flugumferšastjóranna um aš lįta enda nį saman svo ATC-žjónustan vari allan sólarhringinn, eša alla vega sem mest af honum. En į fundi sem haldinn var ķ dag (mįnudag 1. feb.) ķ rįšhśsi Akureyrar ķ boši bęjarstjórnar, fékkst ekkert svar frį fulltrśa Isavia, viš ķtrekušum spurningum um žaš hvers vegna žessu tilboši vęri ekki tekiš til aš stytta eins og unnt vęri og helst eyša žeim tķma sem styšjast žyrfti viš AFIS-žjónustu. Hins vegar afhjśpaši hann rękilega meš hvaša hugarfari hann sat žennan fund žegar tališ barst aš žessum žjónustusamningi. Žaš er nefnilega žannig aš sį samningur gildir ašeins almanaksįr ķ senn en samkvęmt "venju" dregst endurnżjun hans svolķtiš fram į nżja įriš svo į žessum tķmapunkti er enginn nżr samningur kominn fyrir 2016. Og žegar ég leyfši mér aš benda į įkvęšiš um ATC-žjónustu Akureyrarflugvallar, žį sagši fulltrśi Isavia žessi fleygu orš: "Žaš er enginn samningur ķ gildi nśna"! Og žetta sagši ķ raun allt um framgöngu Isavia.


Opiš bréf til žķn borgarstjóri og lęknir

Sęll meistari. Til aš svara žér hér nota ég sem heimild myndbandsupptöku af fundi borgarstjórnar s.l. žrišjudag, sem finna mį (eša mįtti um tķma) į vefnum reykjavik.is undir lišnum "Upptökur frį fundum borgarstjórnar, Fundur 5. janśar 2016, 1. mįl". Žś hélst žar skörulega ręšu og veittir einnig hin skörulegustu andsvör, sjįlfstraustiš uppmįlaš eins og žś hefšir allt į hreinu sem žś varst aš segja. Žvķ skżtur žaš skökku viš hversu margt af ummęlum žķnum žarfnast leišréttinga. Ég reyni aš stikla hér į stóru.

Ķ upphafi ręšu žinnar settir žś ofan ķ viš annan borgarfulltrśa meš oršunum: "....ég held viš eigum ekki aš leggja ķ vana okkar aš vera aš sneiša aš žeim sem eru fjarstaddir umręšuna ķ žessum sal og geta ekki boriš hönd yfir höfuš sér." Žetta var ķ sjįlfu sér afar göfugmannleg įminning. En žess heldur var ręša žķn sjįlfs athyglisverš žegar į leiš. Žegar upptökutķminn sżnir 01:01:43 sendir žś žessa augljósu sneiš til innanrķkisrįšherra: "....eša er žaš žannig aš žegar einkur rįšherra Sjįlfstęšisflokksins gerir sig lķklegan til aš ganga į hagsmuni borgarinnar, į fjįrhagslega hagsmuni borgarbśa, aš žį megi alltaf treysta žvķ aš borgarstjórnarflokkur Sjįlfstęšisflokksins lyppist nišur?" Nś vęri gaman aš vita hvort Ólöf Nordal hafi veriš višstödd til aš "bera hönd yfir höfuš sér"? Sjįlfur fékk ég svo mķna sneiš hjį žér sķšar, en ekki minnist ég žess aš hafa veriš staddur ķ žessum sal į žessum tķma né nokkru sinni.

Ég hleyp nś yfir hluta ręšunnar en žegar upptökutķminn sżnir 01:13:20 hefst afar athyglisveršur kafli ķ henni. Svona er hann oršréttur:

"Ég get svo ekki lįtiš hjį lķša, vegna žess aš hér hefur veriš talaš um lendingar į žrišju braut Reykjavķkurflugvallar, eins og žaš séu nż tķšindi, aš benda borgarfulltrśum į aš kynna sér śttekt į įhrifum brauta 06/28 (?), nothęfistķma fyrir įętlunarflug og sjśkraflug, sem Efla vann, fyrir Isavia og birt var ķ nóvember 2014. Žar var nebblega skošaš nķu įra tķmabil, til žess aš leggja sem raunhęfast mat į nothęfistķma einstakra flugvéla meš gögnum sem lżsa ašstęšum į Reykjavķkurflugvelli, meš tilliti til hlišarvinds, bremsuskilyrša, hlišarvindshįmarka, flugrekstrarašila, auk skyggnis og skżjahęša. Į žeim tķma sem žanna um ręšir, var lent a neyšarbrautinni af og til. Ekki oft en af og til. Žaš sem er merkilegt viš žessa śttekt, er aš hśn sżnir fram į aš ķ nęr öllum tilvikum hefši veriš hęgt aš lenda į hinum brautunum. Žegar fariš er yfir allan žennan įrafjölda... eru... segir aš ķ skżrslunni aš jafnaši um skamman tķma aš ręša žar sem aš einkur frįvik eru frį hlišarvindsskilyršum, ogu.. ķ 27% žeirra tilvika er hlišarvindur kominn innan marka innan tķu mķnśtna, ķ 67% tilvika innan einnar klukkustundar og ašeins ķ žremur tilvikum į žessum nķu įrum var um lengri samfelldan tķma žar sem hlišarvindur var yfir mörkum. En žį ķ a.m.k. tveimur tilvikum var svo vitlaust vešur į landinu öllu aš žaš var hvort eš er ekki flugfęrt, og žaš er ekki vitaš um žrišja skiptiš. Hvaš er ég aš segja meš žessu? Jś, aš žaš sé żmislegt sem bendi til žess, aš ķ sumum žeirra tilvika sem veriš er aš lenda į žrišju brautinni, vęri hęglega hęgt aš lenda annars stašar. Mér fyndist athyglisvert aš skoša žaš sérstaklega fyrir nżjįrsnótt, žar sem mér skilst samkvęmt fréttum morgunsins, aš lent hafi veriš og ekkert var aš vešri. Žaš var bara ekkert aš vešri. Og eru einhver vitni aš žvķ? Jį, hįlf žjóšin var nebblega śti aš skjóta upp flugeldum. Žį var lent į neyšarbrautinni. Guši sé lof held ég aš hafi stašiš ķ mogganum um morguninn. Žaš er nś ekki vķst aš žaš sé rétt eftir haft, frekar en annaš sem er ķ mogganum. Og žį į ég viš aš ég hafi rétt eftir mogganum. Žvķ mogginn segir aušvitaš alltaf satt. Ene... ég held aš ķ žessari umręšu žį blandist tvennt saman, sem aš ķ raun séu ašskilin mįl. Fyrsta lagi dómsmįliš, žar sem borgin žarf aš sjįlfsögšu aš standa vörš um hagsmuni sķna og knżja į um efndir žar sem nś blasa viš vanefndir rķkisins. Blöndum žvķ ekki saman viš žetta deiliskipulag. En ķ öšru lagi er deiliskipulagiš sem er mikilvęgt aš sé ķ gildi og byggir į sameiginlegri vinnu rķkis og borgar, įriš 2013. Žar hafa komiš ķ ljós įkvešnir hnökrar, og burt séš frį žvķ hvort aš žaš hafi įtt aš valda ógildingu skipulagsins er langbest aš auglżsa skipulagiš aftur og samžykkja žaš aftur, og ķ žrišja lagi er aušvitaš sķšan sjónarmišin um žrišju brautina og lokun hennar. Žaš er rétt aš viš höfum žaš ekki į valdi okkar, innanrķkisrįšherra hefur žaš, og žessna erum viš aš knżja į um žaš meš dómi aš viš samninga, fyrirvaralausa samninga um žaš verši stašiš. En efaš žaš eru einkurar įhyggjur af öryggi eša įstęša til žess aš ętla aš žaš žurfi slķka braut į sušvesturhorni landsins, eins og sumir hafa fullyrt, nś žį hefur innanrķkisrįšherra žaš ķ hendi sér aš opna slķka braut ķ Keflavķk. Žaš er ekki hęgt aš beina žvķ aš Reykjavķkurborg aš breyta skipulagsreglum um Reykjavķkurflugvöll, žaš veršur rįšherra aš gera eins og rįšherra er skuldbundinn til samkvęmt skriflegum fyrirvaralausum samningum. Borgarstjórn getur heldur ekki opnaš žrišju brautina į Keflavķkurflugvelli en žaš getur rįšherra, og er ekkert mįl, žaš kostar peninga en er aš öšru leyti ekkert mįl. En viš hvaš er žar aš glķma? Mig grunar aš žar sé viš žaš aš glķma aš flugrekstrarašilar og žeir sem nota flugvellina į sušvesturhorninu, telja einfaldlega enga įsęšu til žess. Tķma ekki aš borga fyrir žaš ķ gegn um lendingargjöld ķ Keflavķk, og Isavia telur engin... ekki fagleg rök fyrir žvķ. Hvaš žį fjįrhagsleg. Aš gera žaš. Žar liggur nebblega hundurinn grafinn. En žetta gęti engu aš sķšur innanrķkisrįšherra gert, efaš uppi eru įhyggjur af öryggi sem fylgir žvķ.. einkuru óöryggi sem fylgir žvķ aš loka žrišju brautinni og žvķ sjónarmiši hefur borgin beint aš rįšuneytinu. Aš ef žaš eru uppi einkurar slķkar įhyggjur, žį beri rįšherra einfaldlega aš opna žį braut."

Fyrst langar mig aš falast eftir skżringum į žvķ į hvaša grundvelli žś ("borgin") getur sagt innanrķkisrįšherra til verka, eins og žś lżsir ķ nišurlagi ręšunnar hér aš ofan? Žį hefur oftsinnis komiš fram įšur aš aukning flutningstķma sjśklinga sem koma utan af landi meš sjśkraflugi mun aukast aš lįgmarki um žrjś korter viš bestu vešur- og akstursskilyrši, nįi fyrirętlun žķn fram aš ganga. Bestu vešur- og akstursskilyrši eru hins vegar sjaldnast ķ boši į Reykjanesbrautinni žegar vindar knżja okkur til aš velja neyšarbrautina. Żmsir draumóramenn mešal skošanasystkyna žinna ķ žessu mįli hafa uppi hugmyndir um aš nżta žyrlur milli Keflavķkur og Reykjavķkur til aš stytta žennan tķma en hér er fljótlegast aš vķsa ķ sjįlfa flugmenn LHG sem hafa margsinnis lżst annmörkum žessa. Ég geri svo ekki rįš fyrir žvķ aš borgin ętli aš styrkja opnun flugbrautar ķ Keflavķk žó žiš séuš aš heimta lokun samsvarandi brautar ķ Reykjavķk svo žessi tilętlan ykkar aš rķkiš bregšist viš fyrirętlunum borgarinnar meš tilheyrandi fjįrśtlįtum minnir satt aš segja óžęgilega į žessa tilvitnun: “The problem with socialism is that you eventually run out of other people's money.” (Margaret Thatcher). Žetta gefur vęntanlega lķka tóninn um žaš hverjir skulu bera kostnašinn af gerš nżs flugvallar t.d. ķ Hvassahrauni ef til kemur eins og skipulagshugmyndir borgarinnar nęstu įrin gefa ķ skyn.

Žetta brambolt ykkar gegn neyšarbrautinni viršist byggja į einhverjum fyrri samningum um lokun hennar milli rķkis og borgar, eša eins og žś kallašir ķ ręšu žinni "fyrirvaralausa samninga". Nś hafa allir samningar sem ég hef séš um žetta haft ķ för meš sér fyrirvara, m.a. opnun samsvarandi flugbrautar ķ Keflavķk, byggingu samgöngumišstöšvar į Reykjavķkurflugvelli, sölu lands sem rķkiš į undir flugvellinum, en žó žig bresti minni varšandi žetta er stašan sś aš engir žessara fyrirvara hafa haldiš, alžingi hafnaši m.a. sölu žessa lands og svo įtt žś sjįlfur hlut aš mįli žegar žś og Jón nokkur Gnarr genguš į fund rįšherra og höfnušuš fyrir hönd borgarinnar aš reist yrši samgöngumišstöš. Svo žś ert e.t.v. tilbśinn aš upplżsa mig og fleiri um hvaša samningar žaš eru sem žiš eruš aš krefja rķkiš um efndir į?

Varšandi Eflu-skżrsluna sem žś vitnar ķ, žį er žaš rétt sem kom fram ķ gagnrżni annarra fundarmanna aš hśn er marklaus samanber afgreišslu Samgöngustofu į henni. Efla-verkfręšistofa vann hana eftir forskrift forrįšamanna Isavia, žannig aš meš žvķ aš gefa śt tvęr skżrslur, ašra um nothęfisstušul eins og reglur kveša į um, og hina um nothęfistķma sem er hugtak įn fordęmis og įn skilgreiningar, tekst aš falsa forsendurnar sem žś kżst aš nota. Ķ skżrslunni um nothęfisstušul (sem er sś eina sem gefa hefši įtt śt) lętur Efla undir höfuš leggjast aš leggja til grundvallar śtreikningum sķnum lykilžętti sem reglurnar kveša į um aš nota skuli, meš fjįlglegum afsökunum um aš žaš sé svo erfitt. En žó varš Eflu engin skotaskuld aš beita žeim reikningskśnstum ķ hinni skżrslunni, žeirri marklausu, en tilurš hennar var eingöngu til aš Efla og Isavia gętu sagt, jś vķst var reiknaš meš öllum breytum sem lögbošnar eru! Eftir stendur aš ķ śtreikningum um nothęfisstušul var žaš žó ekki gert, en žess ķ staš diktaš upp nżtt hugtak og nż skżrsla til aš fela žaš. Žaš er žvķ merkilegt, en kemur raunar ekki į óvart, aš žś kżst aš tala eingöngu um falsskżrsluna! Žessi vinnubrögš minna į żmislegt annaš ķ geršum ykkar borgaryfirvalda žegar kemur aš flugvallarmįlinu.

Žegar žś stekkur svo meš hausinn į undan ķ sömu gryfjuna og Efla gerši meš žessum dęmalausu fullyršingum: "....ķ 27% žeirra tilvika er hlišarvindur kominn innan marka innan tķu mķnśtna, ķ 67% tilvika innan einnar klukkustundar...." ertu kominn ķ žvķlķka vitleysu aš žaš er hreint aumkunarvert. Hvernig dettur žér ķ hug aš flugstjórar ķ atvinnuflugi fari ķ bišflug yfir įfangastašnum ķ žeirri von aš vinna ķ žessu happadrętti, aš žeir falli inn ķ žessi 67% eša helst ķ 27% og treysta žį ķ blindni į aš lenda ekki ķ žeim 6% sem śt af standa? Jafnvel leikmenn hljóta aš sjį aš žannig gengur įbyrgur flugrekstur aldrei fyrir sig, enda gilda stķfar reglur um eldsneytirforša til aš męta töfum į įfangastaš og fljśga sķšan til varaflugvallar. Klukkustundar bišflug er aldrei valkostur ķ žessu, sér ķ lagi ekki upp į von og óvon. Og ef viš nś heimfęrum žetta į sjśkraflugsžjónustuna, žį er varla erfitt fyrir lęknismenntaš fólk aš sjį neikvęšu įhrifin af slķku bišflugi fyrir forgangssjśklinginn um borš eša hvaš?

Ég vil svo ķ tilefni af žessum oršum žķnum: "En žį ķ a.m.k. tveimur tilvikum var svo vitlaust vešur į landinu öllu aš žaš var hvort eš er ekki flugfęrt,...." benda žér į aš žó svo innanlandsflug liggi nišri vegna vešurs, m.a. vegna višvarana Vešurstofu um ókyrrš, er ekki žar meš sagt aš sjśkraflug liggi nišri žvķ ešli mįlsins samkvęmt gerum viš žaš sem ķ okkar valdi stendur žegar tilefnin kalla eftir žvķ. Brįš veikindi og slys einskorša sig ekki viš vešurfar. Hér bendi ég ķ žessu sambandi į frétt Stöšvar 2 ž. 30. des. s.l. Žess utan er žessi nišurstaša Eflu śt ķ hött, sem varla er nema von mišaš viš vinnubrögšin žar į bę. Žś tiltekur hér žrjś tilfelli į nķu įra tķmabili žar sem ekki hefši veriš unnt aš lenda žarna syšra ef neyšarbrautin hefši ekki veriš til stašar. Nś hef ég undir höndum gögn frį Isavia yfir žriggja įra tķmabil frį 2012 til 2014, sem sżna hreyfingar sjśkraflugvélar Mżflugs į neyšarbrautinni įsamt meš vindupplżsingum, og žar hef ég fundiš 11 til 12 lendingar sem ekki hefšu getaš įtt sér staš ef neyšabrautin hefši ekki veriš. Hér ber žvķ svolķtiš ķ milli. Tugir annarra tilfella eru žar einnig žar sem lendingar į öšrum brautum hefšu žurft aš fara fram nęrri getumörkum flugvélarinnar. Žér finnst e.t.v. lķtiš til um žaš en žś įtt lķka svo gott aš žurfa ekki sjįlfur aš glķma viš žetta. Neyšarbrautin hefur komiš sér afar vel ķ öllum žessum tilfellum og fyrir vikiš gert žessa starfsemi svo miklu öruggari.

imageŽį gerir žś aš umtalsefni lendingu mķna į neyšarbrautinni į nżįrsnótt og hafšir orš į žvķ aš hįlf žjóšin hefši oršiš vitni aš žvķ į žeim tķma aš ekkert vęri aš vešri! Um leiš og ég žakka žér umhyggju žķna og įhuga į žvķ hvernig ég vel mér flugbraut til lendingar į Reykjavķkurflugvelli, langar mig m.a. aš benda į aš žó svo ašrar flugbrautir séu nothęfar vegna vindafars žį og žį stundina, er yfirleitt valin sś brautin sem snżr best viš vindinum ef hann blęs aš einhverju rįši, einfaldlega öryggisins vegna. Og žannig vildi til aš žaš įtti viš um neyšarbrautina žessa nótt. Žessu til glöggvunar birti ég hér myndir, fyrst af śtprentašri vešurspį fyrir imageReykjavķk į žeim tķma sem okkar var von žar, en žar sést (vonandi) aš reiknaš var meš 210 grįšu vindstefnu og vindstyrk upp į 18 hnśta en hvišum upp ķ 30 hnśta. Žį ašra mynd af upplżsingum um raunvind, handritušum į flugplaniš okkar og uppgefnum af flugturninum skömmu fyrir lendingu okkar, en žar sést aš žetta var heldur óhagstęšari vindur en spįš var, ž.e. 230 grįšu vindstefna (sem žżšir um 40 grįšu mun m.v. brautarstefnu sušurbrautarinnar eša braut 19, en ašeins 10 grįšur m.v. braut 06, s.s. neyšarbrautina og ž.a.l. mun hagstęšari hlišarvindsstušul), og enn meš vindhvišur upp ķ 30 imagehnśta. Aš sķšustu er graf žar sem fundinn er śt hlišarvindsstušull m.v. tiltekna brautarstefnu og uppgefna vindstefnu og styrk en žar hef ég merkt inn nišurstöšuna sem viš į ef viš berum raunvindinn saman viš žį flugbraut sem skįst hefši įtt viš ef ekki hefši veriš neyšarbrautin, ž.e. braut 19 (meš 40 grįšu horn viš rķkjandi vind). Žar sést aš hlišarvindsstušullinn į žeirri braut var į žessum tķma um 18 hnśtar. Reyndar vel undir hįmörkum flugvélarinnar (25 hnśtar), en bķšum žó viš, žvķ hįmarksgildi hlišarvindsstušuls er eingöngu nothęft ķ bestu skilyršum, og žannig meš óskert hemlunarskilyrši. Nś var bestu hemlunarskilyršum alls ekki fyrir aš fara žvķ nokkur śrkoma hafši veriš og žó brautin hafi veriš sópuš fyrir okkur var ķsingarlag į henni. Taktu t.d. eftir uppgefnu lofthitastigi į fyrstu myndinni sem var į žessum tķma +0,8 grįšur, sem eru kjörskilyrši fyrir fljśgandi hįlku į blautu malbiksyfirborši. Žar meš hefšum viš fariš aš dašra hęttulega mikiš viš getumörk flugvélarinnar ef viš hefšum aš žessu sinni reynt lendingu į braut 19. Žess žurfti sem betur fer ekki žvķ blessunarlega höfšum viš neyšarbrautina. Og afsakašu aš ég er ekki eins svalur flugmašur og žś, aš ég skuli ekki lįta mig, įhöfn mķna og faržega hafa žaš aš lenda viš getumörk flugvélarinnar žó hagstęšari flugbraut sé ķ boši (ennžį!).

Til frekari glöggvunar merkir "hlišarvindsstušull" heildarverkun vinds žvert į flugvél sem er ķ flugtaki eša lendingu. Ef t.d. stendur į hana um 30 hnśta vindur meš u.ž.b. 30 grįšu horni framanvert į hana jafngildir žaš nęrri 15 hnśta vindi žvert į hana, sem žį vęri hlišarvindsstušullinn ķ žvķ tilfelli. Allar flugvélategundir hafa įkvešiš hįmarksgildi hlišarvindsstušuls sem framleišendur žeirra hafa prófaš žęr ķ. En ef raunašstęšur bjóša t.d. upp į skert hemlunarskilyrši eša vindhvišur, dugar vitaskuld ekki aš miša viš žetta hįmarksgildi heldur veršur aš taka miš af hįmarks vindstyrk ķ hvišunum og lękka enn fremur hlišarvindsstušulinn skv. žar til geršum töflum ef um skert hemlunarskilyrši er aš ręša. Og śr žvķ Žś kżst aš agnśast śt ķ notkun mķna į neyšarbrautinni ķ ręšustóli borgarstjórnar, fżsir mig aš vita hvķ žś fettir ekki fingur śt ķ tvęr lendingar sem ég įtti į henni meš forgangsśtköll žann 30. des. s.l. Žęr hafa bįšar oršiš fréttaefni ķ fjölmišlum, sér ķ lagi hin fyrri žar sem ašstęšur voru žannig aš engin önnur flugbraut žar syšra kom til greina vegna of hįrra hlišarvindsstušla. Kannski hentar ekki mįlstašnum žķnum aš draga žessi tilfelli inn ķ umręšuna? Ég vil nś skżra žetta nįnar.

imageHvoru tveggja var einmitt fyrir aš fara į Reykjavķkurflugvelli žennan dag, hįlli flugbraut og sterkum vindhvišum. En jafnvel žó hemlunarskilyrši hefšu veriš meš besta móti nęgši vindstyrkurinn einn og sér til aš ašrar brautir flugvallarins lentu vel śt fyrir imagemörk sjśkraflugvélarinnar, sem eru 25 hnśta hlišarvindsstušull. Vindurinn sem uppgefinn var ķ flugvallarvešurspį gerši rįš fyrir 240 grįšu vindstefnu meš hvišum allt aš 45 hnśtum, sem samsvara 22 til 23 m/s (sjį mynd). Žegar viš komum til lendingar var raunvindur meš sömu vindstefnu og spįš hafši veriš og vildi žannig til aš stóš beint į neyšarbrautina, en hęstu hvišur reyndust vera 41 hnśtar eša 20 til 21 m/s (sjį mynd, handskrifašar uppl. Vindur 240 grįšur, 31 hnśtar, gustar ķ 41 hnśta). Žó žarf aš gęta žess aš žrįtt fyrir aš vindmęlingar flugturns hafi gefiš til kynna aš hęstu hvišur undanfarnar tķu mķnśtur hafi veriš 41 hnśtar er žaš engin trygging fyrir žvķ aš žaš haldist og žvķ óįbyrgt aš gera ekki rįš fyrir möguleikanum sem spįin gerši rįš fyrir, ž.e. 45 hnśta vindi. Sś flugbraut önnur sem komst nęst žvķ aš snśa viš žessum vindi er sušurbrautin, ž.e. braut 19, en munurinn į stefnu hennar og vindsins var nś um 50 grįšur. Svo sem sjį mį į töflu hér fyrir nešan žar sem fundinn er hlišarvindsstušull meš 50 grįšu stefnumun og vindstyrk upp į 41 hnśt (raunhvišur) og einnig 45 hnśta (m.v. spį), var um aš ręša hlišarvindsstušul upp į 31 til 34 hnśta į braut 19. Ath. aš enn er žį eftir aš taka meš ķ reikninginn skert hemlunarskilyrši žar sem gengiš hafši į meš slydduéljum og brautin žvķ ķ besta falli blaut og mįtti jafnvel gera rįš fyrir ķsingu. Eins og įšur segir, er hįmarksgildi hlišarvindsstušuls eingöngu nothęft ķ bestu skilyršum, og žannig meš óskert hemlunarskilyrši. Lending į braut 19 viš žessi skilyrši var žvķ śt śr kortinu. Neyšarbrautin ein var nothęf viš žessi skilyrši. Nś langar mig aš vita hvort žś hr. borgarstjóri og lęknir og sérfręšingur ķ flugbrautarvali ert mér sammįla um žetta, śr žvķ žś ert žess umkominn aš meta fyrir mķna hönd hvaša flugbraut flugvallarins er heppilegast fyrir mig aš nota hverju sinni.

 

Rétt er aš geta žess aš žótt tilfelli okkar hjį Mżflugi séu tiltölulega fį žar sem neyšarbrautin er hin eina nothęfa vegna ašstęšna, žį varša žau tillfelli undantekningarlaust brįšatilfelli žvķ viš slķk vešurskilyrši sem žį er um aš ręša er eingöngu flogiš meš forgangstilfelli. Žį vil ég aš lokum gera aš umtalsefni žann sišprśša žannkagang žinn sem lżsir sér ķ žessum setningum śr ręšu žinni:

"Žaš sem er merkilegt viš žessa śttekt, er aš hśn sżnir fram į aš ķ nęr öllum tilvikum hefši veriš hęgt aš lenda į hinum brautunum".

"Hvaš er ég aš segja meš žessu? Jś, aš žaš sé żmislegt sem bendi til žess, aš ķ sumum žeirra tilvika sem veriš er aš lenda į žrišju brautinni, vęri hęglega hęgt aš lenda annars stašar".

Tilvitnun lżkur. Nś hef ég įšur spurt žig um žetta en žś lķklega ekki tališ taka žvķ aš svara mér, svo ég geri hér eina tilraun enn: Śr žvķ žś getur ašeins fullyrt aš ķ flestum tilfellum hefši veriš hęgt aš lenda į öšrum flugbrautum Reykjavķkurflugvallar, hefši neyšarbrautin ekki veriš til stašar, hvaš hefšum viš žį įtt aš gera viš žį sjśklinga sem ekki falla undir "flest tilfelli"? Žvķ "flest" er vissulega ekki "allt", svo hér sitjum viš uppi meš afgangsstęrš, žessa "fęstu", einhvern vissan fjölda fólks sem žrįtt fyrir brįš veikindi eša slys fęr ekki žį ašhlynningu sem žaš žarf til aš eiga von um bata eša jafnvel įframhaldandi lķf (afsakašu tilfinningaklįmiš). Eins og ég gat um ofar hef ég tališ saman 11 til 12 tilfelli į įrunum 2012 til 2014 žar sem žetta į viš, s.s. viš hefšum ekki getaš skilaš žeim sjśklingum sušur nema vegna žess aš viš höfšum neyšarbrautina. Svo, hvaš vilt žś aš verši gert viš žetta fólk ķ stašin, žegar žś og borgaryfirvöld undir žinni forystu hafiš skellt ķ lįs meš lokun žessarar flugbrautar? Er žetta kannski svo hverfandi fjöldi aš žessi afgangsstęrš skipti engu mįli ķ žķnum huga? Eša, ef viš mišum viš uppdiktušu forsendurnar frį Eflu, sem žś tileinkašir žér sjįlfur ķ ręšu žinni og segjum aš žetta séu ašeins žrjś tilfelli į nķu įrum, er žaš nógu lįg tala til aš žaš sé bara allt ķ lagi? Ert žś, Dagur Bergžóruson Eggertsson, tilbśinn aš fórna žremur manneskjum į nķu įrum fyrir hann Mammon vin žinn?

En minn kęri, hafšu ekki stórar įhyggjur af žvķ žó žś slysist svona oft til aš mismęla žig ķ umręšunni um flugvöllinn og sjśkraflugsžjónustuna, ég skal glašur leišrétta žig eins oft og ég žarf. Hafšu hins vegar hugfast aš ef žróun mįla veršur ķ samręmi viš mįlatilbśnašinn žinn og žį žegar afleišingin veršur sś aš viš munum tapa mannslķfi vegna aukins flutningstķma til sjśkrastofnana ķ borginni, žį skal ég minna žig og raunar alla ķslendinga į įbyrgšina žķna.

Hafšu žaš sem best.


Nęsta sķša »

Um bloggiš

Þorkell Ásgeir Jóhannsson

Höfundur

Þorkell Ásgeir Jóhannsson
Þorkell Ásgeir Jóhannsson

Höfundur er flugmaður, tónlistamaður, fjölskyldumaður og altmuligtmaður, stjórnarmaður í Hjartanu í Vatnsmýri og áhugamaður um allt mögulegt.

Bloggvinir

Nóv. 2019
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Nżjustu myndir

  • cheese
  • Svissneskur ostur V
  • Svissneskur ostur IV
  • Svissneskur ostur III
  • Svissneskur ostur II

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (13.11.): 0
  • Sl. sólarhring:
  • Sl. viku: 2
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 1
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband